Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Baliq

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 57-b. — ziyouz.com

    Baliq — özbek xalq amaliy san'atida keng tarqalgan naqş. Ustalar qadimdan buyumlarga turli hayvon va jonivorlarni yoki ular tanasi qismlarining («mol közi», «bulbul közi», «quş qanoti» kabi) şaklini çiziş, naqş berişni rasm qilgan. B. nomi b-n boğliq naqşlar ham şular jumlasidandir. Kulollar B. dumini eslatuvçi «Baliq dumi», B. tumşuğini eslatuvçi «Baliq tumşuq» kabi naqşlarni sopol idişlarga tuşiradilar. Piçoqsozlar esa piçoq dastasini, asosan B. közini eslatuvçi «Baliq közi» naqşi b-n bezaydilar: bunda piçoq dastasi öyilib, unga oq, kök yoki kizil közlar qadab, atrofiga jez va mis halqaçalar örnatiladi. B. naqşlar buyumga körk bağişlaydi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БАЛИҚ — ўзбек халқ амалий санъатида кенг тарқалган нақш. Усталар қадимдан буюмларга турли ҳайвон ва жониворларни ёки улар танаси қисмларининг («мол кўзи», «булбул кўзи», «қуш қаноти» каби) шаклини чизиш, нақш беришни расм қилган. Б. номи б-н боғлиқ нақшлар ҳам шулар жумласидандир. Кулоллар Б. думини эслатувчи «Балиқ думи», Б. тумшуғини эслатувчи «Балиқ тумшуқ» каби нақшларни сопол идишларга туширадилар. Пичоқсозлар эса пичоқ дастасини, асосан Б. кўзини эслатувчи «Балиқ кўзи» нақши б-н безайдилар: бунда пичоқ дастаси ўйилиб, унга оқ, кўк ёки кизил кўзлар қадаб, атрофига жез ва мис ҳалқачалар ўрнатилади. Б. нақшлар буюмга кўрк бағишлайди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.