Baliq östiriş
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 58-b. — ziyouz.com
Baliq östiriş - hovuz va b. suv havzalarida baliqlarga ozuqa berib boqiş. Zoğora baliq, xonbaliq, ötxör baliq, sudak, ilonbaliq va b. baliqlarni boqiş tartibi işlab çiqilgan. Issiqsevar baliqlar (zoğora baliq, tovonbaliq, leşç, amur va b.) boqiladigan hovuzlar ötloqi va botqoqli hududlarda barpo etilib, ularga daryo, kanal, kollektorlardan hamda köllardan suv olinadi. Salqinsevar baliqlar (xonbaliq, sulaymonbaliq va oqbaliq) boqiladigan hovuzlar organik moddalar kam bölgan hududlarda qurilib, ularga buloq va ariqdan suv olinadi. B.ö. hovuziga begona baliqlar kirmasligi va hovuz içidagi baliqlar çiqmasligi uçun suv kiradigan va çiqadigan joyiga maxsus panjara qöyiladi. B.ö. hovuzi kelajakda undan boşqa maqsadda foydalanişni hisobga olib, kiçik daryo qirğoqlariga quriladi. B.ö. hovuzini uzoq muddat yaxşi saqlaş maqsadida, uning meliorativ holatini yaxşilovçi tadbirlar amalga oşiriladi. Bu tadbirlar hovuzdan taşqarida va hovuzda ötkaziladi. Birinçisiga suv yiğiladigan maydonça qiyaligini zinapoyalarga böliş, hovuzga tuşadigan suvni tozalaş va uni kislorod b-n boyitiş, toşqin suvlarni ğamlaş, hovuz içini loyqa bosişdan saqlaş işlari kiradi. Hovuzni vaqt-vaqti b-n quritib, zarur suv-havo tartiboti yaratiş, qamiş, qöğa, lux kabi ötlar bosişining oldini oliş, hovuzda torf qatlamlari hosil bölişiga yöl qöymaslik, hovuz tubini loyqa va b. çökindilardan tozalaş işlari ikkinçi guruhdagi tadbirlardir. B.ö.da kunjara, arpa, buğdoy va javdar kepagi, baliq uni, göşt uni va h.k. işlatiladi. Baliq ovqati maxsus stolçada beriladi (stolça suvga 0,5 — 0,75 m botirib qöyiladi) yoki hovuz tubiga qurilgan maxsus ovqat maydonçasiga solinadi. B.ö.da suvning harorati ham hisobga olinadi. Mac, zoğora baliq suvning harorati 20 — 26, xonbaliq 15 — 18 bölganda yaxşi ovqatlanadi. B.ö.da hovuzning meliorativ holati yaxşilanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАЛИҚ ЎСТИРИШ - ҳовуз ва б. сув ҳавзаларида балиқларга озуқа бериб боқиш. Зоғора балиқ, хонбалиқ, ўтхўр балиқ, судак, илонбалиқ ва б. балиқларни боқиш тартиби ишлаб чиқилган. Иссиқсевар балиқлар (зоғора балиқ, товонбалиқ, лешч, амур ва б.) боқиладиган ҳовузлар ўтлоқи ва ботқоқли ҳудудларда барпо этилиб, уларга дарё, канал, коллекторлардан ҳамда кўллардан сув олинади. Салқинсевар балиқлар (хонбалиқ, сулаймонбалиқ ва оқбалиқ) боқиладиган ҳовузлар органик моддалар кам бўлган ҳудудларда қурилиб, уларга булоқ ва ариқдан сув олинади. Б.ў. ҳовузига бегона балиқлар кирмаслиги ва ҳовуз ичидаги балиқлар чиқмаслиги учун сув кирадиган ва чиқадиган жойига махсус панжара қўйилади. Б.ў. ҳовузи келажакда ундан бошқа мақсадда фойдаланишни ҳисобга олиб, кичик дарё қирғоқларига қурилади. Б.ў. ҳовузини узоқ муддат яхши сақлаш мақсадида, унинг мелиоратив ҳолатини яхшиловчи тадбирлар амалга оширилади. Бу тадбирлар ҳовуздан ташқарида ва ҳовузда ўтказилади. Биринчисига сув йиғиладиган майдонча қиялигини зинапояларга бўлиш, ҳовузга тушадиган сувни тозалаш ва уни кислород б-н бойитиш, тошқин сувларни ғамлаш, ҳовуз ичини лойқа босишдан сақлаш ишлари киради. Ҳовузни вақт-вақти б-н қуритиб, зарур сув-ҳаво тартиботи яратиш, қамиш, қўға, лух каби ўтлар босишининг олдини олиш, ҳовузда торф қатламлари ҳосил бўлишига йўл қўймаслик, ҳовуз тубини лойқа ва б. чўкиндилардан тозалаш ишлари иккинчи гуруҳдаги тадбирлардир. Б.ў.да кунжара, арпа, буғдой ва жавдар кепаги, балиқ уни, гўшт уни ва ҳ.к. ишлатилади. Балиқ овқати махсус столчада берилади (столча сувга 0,5 — 0,75 м ботириб қўйилади) ёки ҳовуз тубига қурилган махсус овқат майдончасига солинади. Б.ў.да сувнинг ҳарорати ҳам ҳисобга олинади. Mac, зоғора балиқ сувнинг ҳарорати 20 — 26, хонбалиқ 15 — 18 бўлганда яхши овқатланади. Б.ў.да ҳовузнинг мелиоратив ҳолати яхшиланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.