Balujiston

Balujiston — Osiyodagi tarixiy viloyat, Eron yassitoğligining jan.-şarqda. Mayd. 0,5 mln. km2 dan köproq. Şarqiy Balujiston (347 ming km2) Pokiston hududida, Ğarbiy B. esa Eron hududidadir. Qadimda B. hududida maka, gedrosiy va b. xalqlar yaşagan. Örta asrlarda B. avval Arab xalifaligi, söngra Ğaznaviylar, Saljuqiylar, Hulokuiylar, Temuriylar davlatlari tarkibida bölgan. 17-a. boşlarida B. hududida bir neça hokimliklar vujudga kelib, ularning hokimlari safaviylar va boburiylarga qaram bölgan. Bu hokimliklardan eng qudratlisi bölgan Kolot hokimligi hokimi (Şarqiy B.) Nosirxon Baluj (1750 — 95) butun B. hududini öz qöl ostiga olib, özini afğon şohlari — durroniylar vassali deb e'lon qilgan. 19- a. boşlaridan B.ga Angliya öz ta'sirini ötkaza boşladi. 1854, 1876 va 1879 y.larda Kolot va Qobul hokimlariga majburan qabul qildirilgan şartnomalarga köra, Şarqiy B. Angliyaga böysundirildi va Britaniya Balujistoni hamda Baluj hokimliklari federatsiyasiga (Kolot, Xaron, Makron, Las-Bela) bölib taşlandi. Ğarbiy B. 1849 — 57 y.larda Eron tarkibiga qöşildi. 1947 y. avg. da Britaniya Balujistoni Pokiston tarkibiga kirdi. Baluj hokimliklari federatsiyasi esa 1948 y. martida Pokistonga qöşildi. Şarqiy va Ğarbiy B. örtasidagi çegara 1956 y. 29 oktdagi Eron-Pokiston bitimi asosida belgilandi.