Balzam

Balzam BALZAM, balzamlar (yun. balsamon — xuşböy smola) — efir moylari va ularda erigan smolalar, xuşböy birikmalar, aldegidlar, ketonlar, murakkab efirlar va b. moddalardan tarkib topgan tabiiy moddalar. Odatda B. xuşböy şiraga uxşaş, ta'mi ötkir, quyuq suyuqliklardan iborat bölib, suvda deyarli erimaydi, ammo spirt, efir, xloroform, benzin va b. organik erituvçilarda eriydi. Aksarisi ösimliklarda normal moddalar almaşinuvi mahsuloti sifatida hosil bölib, pöstloq yöllarida yoki hujayralararo kamtaklarda yiğiladi; boşqalari ösimliklarda bölmay, pöstloği şikastlanganda vujudga keladi. Igna bargli daraxtlar (Mas. qarağay, oqqarağay) tanasi şikastlanganda çiqadigan şirani ham B. deb ataşadi. Bulardan Kanada balzami optikada va mikroskopik preparatlarni montaj qilişda, oq qarağay balzami optikada işlatiladi. B. tarkibiga qarab antiseptik, balğam köçiruvçi, siydik haydovçi va mahalliy ta'sir körsatuvçi xususiyatlarga ega. B.dan tibbiyotda dori vositasi sifatida foydalaniladi. Terpentin moyi, skipidar mazlari va linimentlari mahalliy ta'sir körsatuvçi dori; skipidar buğlari havoni ozon b-n boyitib, öpka kasalliklariga davo böladi; Kopay balzami dezinfeksiyalovçi dori bölib, qovuq yalliğlanişi, ekzema, sözakni davolaşda qöllaniladi. Vinilin jarohatga va yalliğlangan teriga qöyiladi, me'da va ön ikki barmoq içak yarasi bölgan bemorlarga içiriladi.