Bangilik
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 80-b. — ziyouz.com
Bangilik — 1) tor ma'noda — giyohvandlikning bir turi; naşani tamakiga aralaştirib çekiş, şuningdek iste'mol qiliş. Naşa kişini Mast, kayfini çoğ qiladi, vujudini böşaştiradi, uni muntazam iste'mol qilganda ötkir yoki surunkali zaharlaniş alomatlari kuzatiladi. Ötkir zaharlanganda kişi jazavaga tuşib, besabab kuladi, ba'zan yiğlaydi. Surunkalisida bangining xulqi özgarib, fe'l-atvori aynaydi, jahldor bölib qoladi, vas-vasaga tuşadi, aqliy qobiliyati susayadi. Bangi narkotik moddadan mahrum bölsa, xumor (abstinent) sindrom deb ataluvçi kasallik holati röy beradi. B.da içki a'zolar zararlanadi, asabiy — ruhiy özgarişlar paydo böladi, insoniy fazilatlar barham topadi. B.ni davolaş uçun ularga naşa bermay, ma'lum muddat (3 — 7 kun) ajratib qöyiladi, şu vaqt içida xumorlik ötib ketadi. Keyin organizmni mustahkamlaş çoralari (doridarmon b-n) köriladi, ruhiy va mehnat b-n davolaş buyuriladi. Aholi örtasida B.ning zararini tuşuntiriş uning oldini olihda muhim ahamiyatga ega;
2) keng ma'noda — giyohvandlik, ya'ni kayf beruvçi moddalarni uzoq iste'mol qiliş, ularga ruju qiliş, hirs qöyiş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАНГИЛИК — 1) тор маънода — гиёҳвандликнинг бир тури; нашани тамакига аралаштириб чекиш, шунингдек истеъмол қилиш. Наша кишини Маст, кайфини чоғ қилади, вужудини бўшаштиради, уни мунтазам истеъмол қилганда ўткир ёки сурункали заҳарланиш аломатлари кузатилади. Ўткир заҳарланганда киши жазавага тушиб, бесабаб кулади, баъзан йиғлайди. Сурункалисида бангининг хулқи ўзгариб, феъл-атвори айнайди, жаҳлдор бўлиб қолади, вас-васага тушади, ақлий қобилияти сусаяди. Банги наркотик моддадан маҳрум бўлса, хумор (абстинент) синдром деб аталувчи касаллик ҳолати рўй беради. Б.да ички аъзолар зарарланади, асабий — руҳий ўзгаришлар пайдо бўлади, инсоний фазилатлар барҳам топади. Б.ни даволаш учун уларга наша бермай, маълум муддат (3 — 7 кун) ажратиб қўйилади, шу вақт ичида хуморлик ўтиб кетади. Кейин организмни мустаҳкамлаш чоралари (доридармон б-н) кўрилади, руҳий ва меҳнат б-н даволаш буюрилади. Аҳоли ўртасида Б.нинг зарарини тушунтириш унинг олдини олиҳда муҳим аҳамиятга эга;
2) кенг маънода — гиёҳвандлик, яъни кайф берувчи моддаларни узоқ истеъмол қилиш, уларга ружу қилиш, ҳирс қўйиш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.