Bankiv tovuği
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 91–92-b. — ziyouz.com
Bankiv tovuği BANKIV TOVUĞI, yovvoyi tovuq (Gallus gallus) — tovuqsimonlar turkumining qirğovulsimonlar oilasiga mansub parranda. Jan. Osiyoda keng tarqalgan. Bu yerlarda hozir ham uçraydi. Toğ va tekisliklardagi örmon va butazorlarda yaşaydi. Ç. Darvin B. t. xilma-xil zotli xonaki tovuqlarning yovvoyi ajdodi ekanligini aniqlagan. B. t. Hindistonda mil. av. 3000 yil ilgari qölga örgatilgan. Uy tovuqlari Hindistondan Eron orqali Yevropaga tarqalgan degan taxminlar bor. U qölga tez va oson örganadi. Parvariş qiliş, tanlaş va çatiştiriş yöllari b-n yovvoyi tovuqdan katta farq qiladigan xonaki tovuq zotlari yetiştirilgan. B. t.ning rangi dakang xörozning rangiga öxşaydi. Xörozining oğirligi 900 — 1250 g, makiyoniniki 500 — 550 g. B. t. yaxşi uçadi; keçalari daraxtda tunaydi. Makiyoni 5—13 donagaça maydaroq tuxum qöyadi. B. t. har xil don, uruğ, meva va umurtqasiz mayda jonivorlar b-n ovqatlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАНКИВ ТОВУҒИ, ёввойи товуқ (Gallus gallus) — товуқсимонлар туркумининг қирғовулсимонлар оиласига мансуб парранда. Жан. Осиёда кенг тарқалган. Бу ерларда ҳозир ҳам учрайди. Тоғ ва текисликлардаги ўрмон ва бутазорларда яшайди. Ч. Дарвин Б. т. хилма-хил зотли хонаки товуқларнинг ёввойи аждоди эканлигини аниқлаган. Б. т. Ҳиндистонда мил. ав. 3000 йил илгари қўлга ўргатилган. Уй товуқлари Ҳиндистондан Эрон орқали Европага тарқалган деган тахминлар бор. У қўлга тез ва осон ўрганади. Парвариш қилиш, танлаш ва чатиштириш йўллари б-н ёввойи товуқдан катта фарқ қиладиган хонаки товуқ зотлари етиштирилган. Б. т.нинг ранги даканг хўрознинг рангига ўхшайди. Хўрозининг оғирлиги 900 — 1250 г, макиёниники 500 — 550 г. Б. т. яхши учади; кечалари дарахтда тунайди. Макиёни 5—13 донагача майдароқ тухум қўяди. Б. т. ҳар хил дон, уруғ, мева ва умуртқасиз майда жониворлар б-н овқатланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.