Banoras
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 97–98-b. — ziyouz.com
Banoras (Varanasi) — Hindistonning Uttar-Pradeş ştatidagi şahar. Gang daryosi irmoqlari bölmiş Varan va Asi oraliğida (nomining kelib çiqişi şundan), hindlarning diniy markazi va ziyoratgohi. Aholisi 926 ming kişi (1991). Qadimda Kaşi va taxm. 10— 12-a.dan Varanasi deb atalgan. Şim. Hindistondagi muhim transport yöllari tuguni. B.da hindu va buddaviylarning 1500 ga yaqin ibodatxonasi bor, ba'zilari örta asr me'moriy yodgorliklari hisoblanadi. B. 7- a.da ilmu fanning yirik markazlaridan biri bölgan. Şaharda Jay Singh qurdirgan (1700) rasadxona bor. B. 18-a.ning boşida ingliz Ost-Indiya kompaniyasining tasarrufiga ötgan. Mamlakatning tarixiy, madaniy va diniy markazi. B.da köp tillarda badiiy, siyosiy, ilmiy adabiyotlar naşr etiladi. Hind tilidagi kitoblarning yirik kutubxonasi bor. Ötgan asrlarda fors va arab tillarida çiqarilgan asarlar Turkistonga ham tarqalgan. Ipgazlama, oyna, poligrafiya, oziq-ovqat, kimyo korxonalari; teplovoz z-di bor. B.da şoyi işlab çiqariladi; tilla va kumuş iplardan zarbofkimxob matolar, zargarlik buyumlari tayyorlaşda Şarq mamlakatlarida maşhur bölgan. Turkistonda ma'lum bölgan banoras gazlamasi xam öşa yerda töqilgan. Un-t bor. «Şiva oltin ibodatxonasi» (1750- y .lar), 16 — 19- a.larning mahobatli saroylari (şu jumladan «Man-Mandir», 1600 y.) saqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАНОРАС (Варанаси) — Ҳиндистоннинг Уттар-Прадеш штатидаги шаҳар. Ганг дарёси ирмоқлари бўлмиш Варан ва Аси оралиғида (номининг келиб чиқиши шундан), ҳиндларнинг диний маркази ва зиёратгоҳи. Аҳолиси 926 минг киши (1991). Қадимда Каши ва тахм. 10— 12-а.дан Варанаси деб аталган. Шим. Ҳиндистондаги муҳим транспорт йўллари тугуни. Б.да ҳинду ва буддавийларнинг 1500 га яқин ибодатхонаси бор, баъзилари ўрта аср меъморий ёдгорликлари ҳисобланади. Б. 7- а.да илму фаннинг йирик марказларидан бири бўлган. Шаҳарда Жай Сингҳ қурдирган (1700) расадхона бор. Б. 18-а.нинг бошида инглиз Ост-Индия компаниясининг тасарруфига ўтган. Мамлакатнинг тарихий, маданий ва диний маркази. Б.да кўп тилларда бадиий, сиёсий, илмий адабиётлар нашр этилади. Ҳинд тилидаги китобларнинг йирик кутубхонаси бор. Ўтган асрларда форс ва араб тилларида чиқарилган асарлар Туркистонга ҳам тарқалган. Ипгазлама, ойна, полиграфия, озиқ-овқат, кимё корхоналари; тепловоз з-ди бор. Б.да шойи ишлаб чиқарилади; тилла ва кумуш иплардан зарбофкимхоб матолар, заргарлик буюмлари тайёрлашда Шарқ мамлакатларида машҳур бўлган. Туркистонда маълум бўлган банорас газламаси хам ўша ерда тўқилган. Ун-т бор. «Шива олтин ибодатхонаси» (1750- й .лар), 16 — 19- а.ларнинг маҳобатли саройлари (шу жумладан «Ман-Мандир», 1600 й.) сақланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.