Baraba pasttekisligi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101-b. — ziyouz.com
Baraba pasttekisligi (Baraba daşti) — Ğarbiy Sibir pasttekisligining jan. qismida. Mayd. 117 ming km2 ga yaqin. Yer yuzasi bir oz ör-qir tekislik, bal. 100 — 150 m. B. p.da qator tepaliklar — «grivalar» uçraydi. Iqlimi keskin kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi — 19°, — 2G, minimal t-ra — 54°, yoz qisqa va issiq, iyulning örtaça t-rasi 17 — 19°, maksimal t-ra 38°. Vegetatsiya davri 150 — 160 kun. Daryolari Om daryo sistemasiga va Çana köllari havzasiga mansub; daryolarning köplari bahorda oqib, yozda deyarli qurib qoladi. Qator tepaliklar orasidagi çuqurliklarda 2000 dan ortiq kattakiçik çuçuk hamda şör köllar (Çana, Sartlan va h. k.), botqoqliklar bor. B. p.da qora tuproq va botqoq tuproqlar keng tarqalgan; şörxok va şörtoblar köp. Daştning şim. qayinzor va sfagnum botqoqlari b-n, jan. qayinzorlar va ötloqdaşt ösimliklari b-n qoplangan. B. p.ning köp yeri ekinzorlarga aylantirilgan. B. p. — Ğarbiy Sibirning muhim sut çorvaçiligi va dehqonçilik (bahori buğdoy, suli, javdar, arpa, makkajöxori, tolali ziğir ekinlari) r-nlaridan biri.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРАБА ПАСТТЕКИСЛИГИ (Бараба дашти) — Ғарбий Сибирь пасттекислигининг жан. қисмида. Майд. 117 минг км2 га яқин. Ер юзаси бир оз ўр-қир текислик, бал. 100 — 150 м. Б. п.да қатор тепаликлар — «гривалар» учрайди. Иқлими кескин континентал. Янв.нинг ўртача т-раси — 19°, — 2Г, минимал т-ра — 54°, ёз қисқа ва иссиқ, июлнинг ўртача т-раси 17 — 19°, максимал т-ра 38°. Вегетация даври 150 — 160 кун. Дарёлари Омь дарё системасига ва Чана кўллари ҳавзасига мансуб; дарёларнинг кўплари баҳорда оқиб, ёзда деярли қуриб қолади. Қатор тепаликлар орасидаги чуқурликларда 2000 дан ортиқ каттакичик чучук ҳамда шўр кўллар (Чана, Сартлан ва ҳ. к.), ботқоқликлар бор. Б. п.да қора тупроқ ва ботқоқ тупроқлар кенг тарқалган; шўрхок ва шўртоблар кўп. Даштнинг шим. қайинзор ва сфагнум ботқоқлари б-н, жан. қайинзорлар ва ўтлоқдашт ўсимликлари б-н қопланган. Б. п.нинг кўп ери экинзорларга айлантирилган. Б. п. — Ғарбий Сибирнинг муҳим сут чорвачилиги ва деҳқончилик (баҳори буғдой, сули, жавдар, арпа, маккажўхори, толали зиғир экинлари) р-нларидан бири.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.