Baraban
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101-b. — ziyouz.com
Baraban — urma çolğu asbob. Sadolari muayyan baland-pastlikka ega emas. Gardişi metall yoki yoğoçdan yasaladi. Bir yoki har ikki tomoniga teri qoplanadi. B. ikki xil böladi: 1) kiçik B., tirillama-rez tovuş hosil qiliş uçun bir tomonidagi teri tagidan 2 — 3 (konsert B.da — 4 — 10) tor tortiladi. Yumaloq uçli ikkita çöp b-n çalinadi; 2) katta B., tovuşi gumburlaydi, yöğon, ya'ni past böladi. Uçiga yumaloq kigiz qoplangan çöptayoqça b-n çalinadi. B.lardan simfonik va puflama sozlar orkestrlarida, şuningdek jaz va estrada ansambllarida foydalaniladi. Özbekistonda, ayniqsa, Farğona vodiysida dor öyinlari, turli tomoşalar hamda tantanali marosimlarda qatnaşadigan surnay, karnay va noğoradan iborat an'anaviy ansambl tarkibidagi kös hamda qöş noğora örniga köproq 20- a. boşidan katta va kiçik B.lar işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРАБАН — урма чолғу асбоб. Садолари муайян баланд-пастликка эга эмас. Гардиши металл ёки ёғочдан ясалади. Бир ёки ҳар икки томонига тери қопланади. Б. икки хил бўлади: 1) кичик Б., тириллама-рез товуш ҳосил қилиш учун бир томонидаги тери тагидан 2 — 3 (концерт Б.да — 4 — 10) тор тортилади. Юмалоқ учли иккита чўп б-н чалинади; 2) катта Б., товуши гумбурлайди, йўғон, яъни паст бўлади. Учига юмалоқ кигиз қопланган чўптаёқча б-н чалинади. Б.лардан симфоник ва пуфлама созлар оркестрларида, шунингдек жаз ва эстрада ансамблларида фойдаланилади. Ўзбекистонда, айниқса, Фарғона водийсида дор ўйинлари, турли томошалар ҳамда тантанали маросимларда қатнашадиган сурнай, карнай ва ноғорадан иборат анъанавий ансамбль таркибидаги кўс ҳамда қўш ноғора ўрнига кўпроқ 20- а. бошидан катта ва кичик Б.лар ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.