Barbarlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 105–106-b. — ziyouz.com
Barbarlar (özlarini «amaxag» deb ataşadi) — xalqlar (tamazigxt, rif, şilx, tuareglar, kabillar, şauyya va b) guruhi, Şim. Afrika, Markaziy va Ğarbiy Sudanning tub aholisi. 11,52 mln. kişidan ortiq(1992). Barbarliviy tillarida sözlaşadi. Köpçiligi — sunniylar. B. qadimda özlarini mazig deb ataşgan bölsa kerak. U B.ning bir qança guruhlari etnonimida (mas, tuareglar özlarini imoşag deb ataydilar) saqlanib qolgan. B. ajdodlari qadimda Misrdan ğarbdagi hududlarda yaşaşgan, ular Misr bitiklarida mil. av. 4ming yillikdan e'tiboran texenu nomi b-n uçraydi. Keyinçalik (Yangi podşolik davrida) bu qabilalar nomi — rebu yoxud lebu (liviyaliklar nomi şundan olingan) şaklida uçraydi. Yunon adiblari liviyaliklar terminini Mağrib mamlakatlari aholisiga nisbatan qöllaşgan, rimliklar esa ularni mavrlar, numidiylar, getullar va h.k. deb ataşgan. Şim. Afrikani arablar istilo etgan davr (7—8-a.lar) da B. etnonimi paydo bölgan. B.ning asosiy maşğuloti — dehqonçilik, boğdorçilik va çorvaçilik; qisman sanoat korxonalarida ham işlaşadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРБАРЛАР (ўзларини «амахаг» деб аташади) — халқлар (тамазигхт, риф, шильх, туареглар, кабиллар, шауйя ва б) гуруҳи, Шим. Африка, Марказий ва Ғарбий Суданнинг туб аҳолиси. 11,52 млн. кишидан ортиқ(1992). Барбарливий тилларида сўзлашади. Кўпчилиги — суннийлар. Б. қадимда ўзларини мазиг деб аташган бўлса керак. У Б.нинг бир қанча гуруҳлари этнонимида (мас, туареглар ўзларини имошаг деб атайдилар) сақланиб қолган. Б. аждодлари қадимда Мисрдан ғарбдаги ҳудудларда яшашган, улар Миср битикларида мил. ав. 4минг йилликдан эътиборан техену номи б-н учрайди. Кейинчалик (Янги подшолик даврида) бу қабилалар номи — ребу ёхуд лебу (ливияликлар номи шундан олинган) шаклида учрайди. Юнон адиблари ливияликлар терминини Мағриб мамлакатлари аҳолисига нисбатан қўллашган, римликлар эса уларни маврлар, нумидийлар, гетуллар ва ҳ.к. деб аташган. Шим. Африкани араблар истило этган давр (7—8-а.лар) да Б. этноними пайдо бўлган. Б.нинг асосий машғулоти — деҳқончилик, боғдорчилик ва чорвачилик; қисман саноат корхоналарида ҳам ишлашади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.