Barg parvonasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 111-b. — ziyouz.com
Barg parvonasi (Recurvaria nanella) — kapalaklar turkumi, barg örovçilar oilasiga mansub haşarot. Kapalagining qanotlari yozilganda 9 mm, qanotlari kambar, oldingi va orqa qanotlarining uçi ostki qismida uzun tuklardan iborat popugi bor. Qurtining uz. 6 —8 mm, dugsimon oçiq puşti rangli. Ğumbagi oçiq jigarrang, uz. 4 — 5 mm. B. p. daraxtlarning quruq pöstloği va xazon ostida çöziq oq pilla içida qurtlik davrida qişlaydi. Qişlab çiqqan qurtlar erta bahorda yozilayotgan kurtaklar va gullar b-n oziqlanadi. B. p. asosan olma, qisman nok, şaftoli, bodom, örik va olxöri kabi daraxtlarga katta ziyon keltiradi. Qişlab çiqqan qurtlar may oyida barglarni yopiştirib yasagan uyasida yoki pöstloq ostida oq, ziç pilla örab ğumbakka aylanadi. May—iyunda kapalaklar uçib çiqib, barglarning ostki tomoniga barg tomirlari atrofiga 100 dan ortiq tuxum qöyadi. Yiliga bitta nasli rivojlanadi. Kuraş çoralari: daraxt tanasini qurigan va köçgan pöstloqlardan tozalab, töplangan pöstloqlar yoqib yuboriladi; kurtak börta boşlaganda nitrafen, 60% h. k. (40— 60 kg/ga) purkaladi; olma va nok gullaşidan oldin benzofosfat, karate, karbofos, mitak yoki boşqa preparatlardan biri purkaladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРГ ПАРВОНАСИ (Recurvaria nanella) — капалаклар туркуми, барг ўровчилар оиласига мансуб ҳашарот. Капалагининг қанотлари ёзилганда 9 мм, қанотлари камбар, олдинги ва орқа қанотларининг учи остки қисмида узун туклардан иборат попуги бор. Қуртининг уз. 6 —8 мм, дугсимон очиқ пушти рангли. Ғумбаги очиқ жигарранг, уз. 4 — 5 мм. Б. п. дарахтларнинг қуруқ пўстлоғи ва хазон остида чўзиқ оқ пилла ичида қуртлик даврида қишлайди. Қишлаб чиққан қуртлар эрта баҳорда ёзилаётган куртаклар ва гуллар б-н озиқланади. Б. п. асосан олма, қисман нок, шафтоли, бодом, ўрик ва олхўри каби дарахтларга катта зиён келтиради. Қишлаб чиққан қуртлар май ойида баргларни ёпиштириб ясаган уясида ёки пўстлоқ остида оқ, зич пилла ўраб ғумбакка айланади. Май—июнда капалаклар учиб чиқиб, баргларнинг остки томонига барг томирлари атрофига 100 дан ортиқ тухум қўяди. Йилига битта насли ривожланади. Кураш чоралари: дарахт танасини қуриган ва кўчган пўстлоқлардан тозалаб, тўпланган пўстлоқлар ёқиб юборилади; куртак бўрта бошлаганда нитрафен, 60% ҳ. к. (40— 60 кг/га) пуркалади; олма ва нок гуллашидан олдин бензофосфат, каратэ, карбофос, митак ёки бошқа препаратлардан бири пуркалади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.