Bargak
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 112-b. — ziyouz.com
Bargak — 1) özbek xalq amaliy san'atida uçraydigan barg nusxa naqş. Ayniqsa, miskarlikda rasm bölgan islimiy naqşlar orasida salmoqli örin tutadi;
2) şarq, xususan özbek ayollarining peşona va soçiga taqadigan ziynat buyumi. Kumuşdan yasalib tilla suvi yugurtirilgani «tilla B.» deb ataladi. Peşonaga taqiladigan B.ning tuzilişi özaro oşiq-moşiqlar b-n birlaşgan 13 — 15 murabba şaklidagi yaproqçalar va yaproqçalar pastiga örnatilgan şokilalardan iborat. Har bir yaproqça markaziga turunj şaklidagi şişa köz örnatilib, uning atrofi ikki qator feruza közlar halqasi b-n öraladi. Markaziy va uning yonidagi yaproqçalar tepasiga atrofi feruza közlar halqasi b-n öralgan tuxum şaklidagi şişa közlar örnatiladi. Markazdagi köz kattaligi va şaklining murakkabligi b-n ajralib turadi; uning orqa tomonida patjiğa örnatiladigan nayçalari böladi. Köz va yaproqçalar tepasidan marjon (qimmatbaho B.da duru marvarid) lar qatori mustahkamlanadi. Yaproqçalar pastiga ikki qator — bir qator yuqori (yaproqçalar)dagi kabi atrofi feruza közlar halqasi b-n öralgan davragullar va ikkinçi qatoriga (asosan, barg şaklidagi) şokilalar osiladi. B. 19- a.da keng tarqalib, 20-a.da ham saqlangan. Toşkent, Samarqand, Buxoro B.lari maşhur bölgan. Şuningdek B.ning mato (baxmal, satin, hatto möyna) ga tiqilgan xillari bizgaça saqlangan. Yana q. Tilpaqoş;
3) ömildiriqning bir bölagi;
4) temirçilar işlatadigan damnşg bir qismi — tepkisi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРГАК — 1) ўзбек халқ амалий санъатида учрайдиган барг нусха нақш. Айниқса, мискарликда расм бўлган ислимий нақшлар орасида салмоқли ўрин тутади;
2) шарқ, хусусан ўзбек аёлларининг пешона ва сочига тақадиган зийнат буюми. Кумушдан ясалиб тилла суви югуртирилгани «тилла Б.» деб аталади. Пешонага тақиладиган Б.нинг тузилиши ўзаро ошиқ-мошиқлар б-н бирлашган 13 — 15 мурабба шаклидаги япроқчалар ва япроқчалар пастига ўрнатилган шокилалардан иборат. Ҳар бир япроқча марказига турунж шаклидаги шиша кўз ўрнатилиб, унинг атрофи икки қатор феруза кўзлар ҳалқаси б-н ўралади. Марказий ва унинг ёнидаги япроқчалар тепасига атрофи феруза кўзлар ҳалқаси б-н ўралган тухум шаклидаги шиша кўзлар ўрнатилади. Марказдаги кўз катталиги ва шаклининг мураккаблиги б-н ажралиб туради; унинг орқа томонида патжиға ўрнатиладиган найчалари бўлади. Кўз ва япроқчалар тепасидан маржон (қимматбаҳо Б.да дуру марварид) лар қатори мустаҳкамланади. Япроқчалар пастига икки қатор — бир қатор юқори (япроқчалар)даги каби атрофи феруза кўзлар ҳалқаси б-н ўралган даврагуллар ва иккинчи қаторига (асосан, барг шаклидаги) шокилалар осилади. Б. 19- а.да кенг тарқалиб, 20-а.да ҳам сақланган. Тошкент, Самарқанд, Бухоро Б.лари машҳур бўлган. Шунингдек Б.нинг мато (бахмал, сатин, ҳатто мўйна) га тиқилган хиллари бизгача сақланган. Яна қ. Тилпақош;
3) ўмилдириқнинг бир бўлаги;
4) темирчилар ишлатадиган дамншг бир қисми — тепкиси.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.