Bariy nitrat
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 117-b. — ziyouz.com
Bariy nitrat BARIY NITRAT, bariyli selitra, Ba(NO3)2 — nitrat kislotaning bariyli tuzi, kubik panjarali rangsiz kristall modda. Suyuqlaniş t-rasi 595°, ziçligi 3240 kg/m3. Suvda eruvçanligi: 100 g da 5 g (0°da), 9,2 g (20° da), 34,2 g (100° da). Spirtda va konsentrlangan nitrat kislotada erimaydi. Işqoriy metallar nitratlari, ammoniy nitrat va bariy bromid b-n evtektik aralaşmalar, kobalt va stronsiy nitratlar b-n qattiq eritmalar hosil qiladi. 595° dan yuqori t-rada bariy nitritga aylanib, 670° atrofida bariy oksidgaça ajraladi. Tabiatda nitrobarit minerali holida uçraydi. B. n. bariy sulfid yoki bariy karbonatga nitrat kislota, şuningdek almaşiniş reaksiyalaridan foydalanib bariy xlorid, bariy gidroksid yoki bariy sulfidga kalsiy, ammoniy, kaliy yoki natriy nitratlar ta'sir ettirib olinadi. Bariy oksid va bariy peroksid olişda, emal va sirlarning komponenti sifatida hamda yaşil bengal olovlari tayyorlaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРИЙ НИТРАТ, барийли селитра, Ba(NO3)2 — нитрат кислотанинг барийли тузи, кубик панжарали рангсиз кристалл модда. Суюқланиш т-раси 595°, зичлиги 3240 кг/м3. Сувда эрувчанлиги: 100 г да 5 г (0°да), 9,2 г (20° да), 34,2 г (100° да). Спиртда ва концентрланган нитрат кислотада эримайди. Ишқорий металлар нитратлари, аммоний нитрат ва барий бромид б-н эвтектик аралашмалар, кобальт ва стронций нитратлар б-н қаттиқ эритмалар ҳосил қилади. 595° дан юқори т-рада барий нитритга айланиб, 670° атрофида барий оксидгача ажралади. Табиатда нитробарит минерали ҳолида учрайди. Б. н. барий сульфид ёки барий карбонатга нитрат кислота, шунингдек алмашиниш реакцияларидан фойдаланиб барий хлорид, барий гидроксид ёки барий сульфидга кальций, аммоний, калий ёки натрий нитратлар таъсир эттириб олинади. Барий оксид ва барий пероксид олишда, эмаль ва сирларнинг компоненти сифатида ҳамда яшил бенгал оловлари тайёрлашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.