Baroqxon

Baroqxon (töliq ismi — Baroqxon ibn Eson Tuva ibn Mutugen ibn Çiğatoy) (? — 1271) — Çiğatoy ulusi xoni (1266— 71). Jamol Qarşiyning yozişiça, 1266 y. Ohangaron vodiysida Çiğatoy avlodlaridan birinçi bölib islomga kirgan Muborakşoh özini Çiğatoy ulusi xoni deb e'lon qiladi. Şu tariqa birinçi marta Çiğatoy ulusiga möğullar davlati oliy hukmdori tayinlamagan kişi xon böladi. Bundan ğazablangan oliy hukmdor Xubilay B.ni Turkistonga jönatadi. U dastlabki vaqtlarda özining xon qilib yuborilgani xususidagi yorliqni yaşirib, göyo boşpana izlab kelgandek Surxondaryoga — qarindoşlari huzuriga boradi va asta-sekin möğullardan qöşin töplay boşlaydi. 1266 y. sent.da B. Muborakşoh qöşini b-n jang qilib, uni asir oladi va Özganda özini Çiğatoy ulusi xoni deb e'lon qiladi. Ammo, B. tez orada Xubilay qoonga itoat qilmay qöyadi. Şu bois Xubilay unga qarşi qöşin yuboradi, B. Şarqiy Turkistonda Xubilay qöşinini tor-mor keltiradi. Şu vaqt çingiziylardan Xaydu markaziy hokimiyat b-n B. örtasidagi qaramaqarşiliklardan foydalanib Yettisuv va Sirdaryoning şarqidagi yerlarni bosib oliş taraddudiga tuşadi. Natijada 1268 y. har ikki tomon qöşinlari töqnaşib, B. yengiladi. Ammo, Xaydu uni ta'qib etmay, kelasi yili bahorda qurultoyga kelişni va örtadagi raqobatga çek qöyib, sulh tuzişni taklif qiladi. 1269 y. bahorida qurultoy çaqirilib, unda sulh tuziladi va Xaydu b-n B. tasarrufidagi yerlar çegarasi aniq belgilab olinadi. B. vafot etgaç, örniga öğli Tuva (Duva) taxtga ötiradi.