Barqarorlik va özgaruvçanlik
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 135-b. — ziyouz.com
Barqarorlik va özgaruvçanlik — dialektik falsafaning juft tuşunçalari. Barqarorlik narsa va hodisalarga xos muayyanlikni ifodalasa, özgaruvçanlik ularning ma'lum bir holatdan boşqa bir holatga ötiş jarayonini bildiradi. Özgaruvçanlik keng ma'nodagi harakat tuşunçasini ifodalab, şu ma'noda mutlaq xarakterga ega. Tayin narsalarga oid xossa sifatida esa u nisbiydir, çunki narsalarning özgarişi biron-bir muayyanlikka nisbatangina sodir böladi. Özgaruvçanlikni barqarorlikdan ajratib mutlaqlaştiriş skeptitsizm va relyativizmag olib kelsa, aksinça, barqarorlikni mutlaqpaştiriş aqidaparastlikka olib keladi. Dialektika B. va ö.ni özaro uzviy birlikda, mavjud dialektik qaramaqarşiliklar tarzida olib qaraydi. Aniq fanlarda B. va ö. tuşunçalari tegişli tayin tuşunçalar b-n ifodalanadi va i-tlarda muhim metodologik ahamiyat kasb etadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАРҚАРОРЛИК ВА ЎЗГАРУВЧАНЛИК — диалектик фалсафанинг жуфт тушунчалари. Барқарорлик нарса ва ҳодисаларга хос муайянликни ифодаласа, ўзгарувчанлик уларнинг маълум бир ҳолатдан бошқа бир ҳолатга ўтиш жараёнини билдиради. Ўзгарувчанлик кенг маънодаги ҳаракат тушунчасини ифодалаб, шу маънода мутлақ характерга эга. Тайин нарсаларга оид хосса сифатида эса у нисбийдир, чунки нарсаларнинг ўзгариши бирон-бир муайянликка нисбатангина содир бўлади. Ўзгарувчанликни барқарорликдан ажратиб мутлақлаштириш скептицизм ва релятивизмаг олиб келса, аксинча, барқарорликни мутлақпаштириш ақидапарастликка олиб келади. Диалектика Б. ва ў.ни ўзаро узвий бирликда, мавжуд диалектик қарамақаршиликлар тарзида олиб қарайди. Аниқ фанларда Б. ва ў. тушунчалари тегишли тайин тушунчалар б-н ифодаланади ва и-тларда муҳим методологик аҳамият касб этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.