Başorat
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 157-b. — ziyouz.com
Başorat (arab. — xuşxabar, suyunçi xabar) — ilmiy bilişning bir şakli, hali fanga töla ma'lum bölmagan, imkoniyat tariqasidagi hodisalar, turli jarayonlar töğrisida oldindan fikr aytiş. B. ijodiy jarayon bölib, tabiat, jamiyat taraqqiyoti obyektiv qonunlarining fanda örganilgan asoslariga suyanadi, şundan kelib çiqadi. Har bir fan B. uçun boy material beradi. Mas, astronomiyadagi bili ml ar Oy va Quyoş tutilişi muddatini bir neça yil oldin aiiq qilib belgilaş imkonini berdi; kimedagi bilimlar asosida hali topilmagan elementlar oldindan aytildi va h. k. Nazariy va tajriba ma'lumotlarini umumlaştiriş, hodisalar qonuniyatlari va aloqasini hisobga oliş asosida oldindan aytiş ijtimoiy hayotda, fan rivojida muhim ahamiyatga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАШОРАТ (араб. — хушхабар, суюнчи хабар) — илмий билишнинг бир шакли, ҳали фанга тўла маълум бўлмаган, имконият тариқасидаги ҳодисалар, турли жараёнлар тўғрисида олдиндан фикр айтиш. Б. ижодий жараён бўлиб, табиат, жамият тараққиёти объектив қонунларининг фанда ўрганилган асосларига суянади, шундан келиб чиқади. Ҳар бир фан Б. учун бой материал беради. Мас, астрономиядаги били мл ар Ой ва Қуёш тутилиши муддатини бир неча йил олдин аииқ қилиб белгилаш имконини берди; кимедаги билимлар асосида ҳали топилмаган элементлар олдиндан айтилди ва ҳ. к. Назарий ва тажриба маълумотларини умумлаштириш, ҳодисалар қонуниятлари ва алоқасини ҳисобга олиш асосида олдиндан айтиш ижтимоий ҳаётда, фан ривожида муҳим аҳамиятга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.