Batareya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 142–143-b. — ziyouz.com
Batareya — bir xil turdagi elektr akkumulyatorlari, kondensatorlari yoki isitiş radiatori, isitiş asboblari hamda apparatlari va b.ning birgalikda işlaşi uçun ma'lum tizim asosida birlaştirilgan qurilma. Jumladan, akkumulyator elementlarini özaro ketma-ket, parallel yoki aralaş sxemalarda ulab, akkumulyatorlar batareyasi hosil qilinadi. Ketma-ket ulaşda uning elektr yurituvçi kuçi (EYUK) barça elementlarining EYUK yiğindisiga, zaryadsizlaniş toki esa bir elementnikiga teng böladi. Parallel ulaşda uning ötkazuvçanligi va, demak, zaryadsizlaniş toki ham oşadi. Aralaş ulaşda B.dan olinadigan quvvatni oşiriş mumkin. Umuman, B. tuzişda içki qarşiligi kiçik bölgan elementlardan foydalaniş maqsadga muvofiq. 1997 y. AQŞda yaratilgan elektromobilda qöllanilgan. B. uning 1500 km masofani ötişiga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАТАРЕЯ — бир хил турдаги электр аккумуляторлари, конденсаторлари ёки иситиш радиатори, иситиш асбоблари ҳамда аппаратлари ва б.нинг биргаликда ишлаши учун маълум тизим асосида бирлаштирилган қурилма. Жумладан, аккумулятор элементларини ўзаро кетма-кет, параллел ёки аралаш схемаларда улаб, аккумуляторлар батареяси ҳосил қилинади. Кетма-кет улашда унинг электр юритувчи кучи (ЭЮК) барча элементларининг ЭЮК йиғиндисига, зарядсизланиш токи эса бир элементникига тенг бўлади. Параллел улашда унинг ўтказувчанлиги ва, демак, зарядсизланиш токи ҳам ошади. Аралаш улашда Б.дан олинадиган қувватни ошириш мумкин. Умуман, Б. тузишда ички қаршилиги кичик бўлган элементлардан фойдаланиш мақсадга мувофиқ. 1997 й. АҚШда яратилган электромобилда қўлланилган. Б. унинг 1500 км масофани ўтишига имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.