Batat
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 143-b. — ziyouz.com
Batat BATAT, şirin kartoşka (Ipomoea batatas) — peçakdoşlarga mansub, köp yillik issiqsevar ösimlik. Vatani Meksika va Markaziy Amerika. Oziq-ovqat sifatida konserva, kraxmalqiyom va spirt sanoatida işlatiladi. Qadimdan Xitoyda ham ekib kelingan. Yaponiya, AQŞ, Ispaniya, Hindiston va 5. mamlakatlarda ekiladi, şuningdek Zakavkazye, Örta Osiyo (Turkmaniston, Tojikiston) da östiriladi. Hosildorligi 200 — 300 s/ga. B. kartoşkasi qalamçasidan köpaytiriladi. Fev.—mart oylarida issiqxonalarda kartoşkasidan çiqqan ösimtalardan qalamça tayyorlab, parniklarda ildiz ottiriladi. Köçatlari may oyida qator orasini 70 — 80 sm, qatordagi tup orasini 30 — 40 sm qilib ötqaziladi. Köçat atrofi yumşatilib, öğitlab turiladi, 12—14 marta suğoriladi. Sent.— okt. oylarida palagi örilib, keyin kartoşkasi kavlab olinadi. Palagi (kök holida, quritilgani, siloslangani) çorva uçun yaxşi ozuqa hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАТАТ, ширин картошка (Ipomoea batatas) — печакдошларга мансуб, кўп йиллик иссиқсевар ўсимлик. Ватани Мексика ва Марказий Америка. Озиқ-овқат сифатида консерва, крахмалқиём ва спирт саноатида ишлатилади. Қадимдан Хитойда ҳам экиб келинган. Япония, АҚШ, Испания, Ҳиндистон ва 5. мамлакатларда экилади, шунингдек Закавказье, Ўрта Осиё (Туркманистон, Тожикистон) да ўстирилади. Ҳосилдорлиги 200 — 300 ц/га. Б. картошкаси қаламчасидан кўпайтирилади. Фев.—март ойларида иссиқхоналарда картошкасидан чиққан ўсимталардан қаламча тайёрлаб, парникларда илдиз оттирилади. Кўчатлари май ойида қатор орасини 70 — 80 см, қатордаги туп орасини 30 — 40 см қилиб ўтқазилади. Кўчат атрофи юмшатилиб, ўғитлаб турилади, 12—14 марта суғорилади. Сент.— окт. ойларида палаги ўрилиб, кейин картошкаси кавлаб олинади. Палаги (кўк ҳолида, қуритилгани, силослангани) чорва учун яхши озуқа ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.