Batolit
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 144-b. — ziyouz.com
Batolit (yun. bathos — çuqurlik, lithos — toş) — çuqurlikda yotuvçi magmatik toğ jinslarining joylaniş şakli. B. asosan granitoidlarning yirik massivlari (qariyb 200 km2)dan iborat. Yer pusti burmali oblastlarining çökindi qatlamlari orasida yotadi. Nuraş natijasida B.ning ayrim qismi ba'zan yer yuziga çiqib qoladi. Geofizik tadqiqotlar natijasida barça granit jismlarning şaklan turliça joy olişi va çegaralangan qalinlikka ega bölişi aniqlangan. Eng yirik B.lar Amerikaning Kordilyera toğlarida, Özbekistondagi toğlar (Nurota, Qoratepa, Zirabuloq, Hisor, Çatqol-Qurama)da hamda Qozoğiston, Ukraina, Kavkazda bor. B. tarqalgan r-nlarda volfram, molibden, oltin, temir konlari uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАТОЛИТ (юн. bathos — чуқурлик, lithos — тош) — чуқурликда ётувчи магматик тоғ жинсларининг жойланиш шакли. Б. асосан гранитоидларнинг йирик массивлари (қарийб 200 км2)дан иборат. Ер пусти бурмали областларининг чўкинди қатламлари орасида ётади. Нураш натижасида Б.нинг айрим қисми баъзан ер юзига чиқиб қолади. Геофизик тадқиқотлар натижасида барча гранит жисмларнинг шаклан турлича жой олиши ва чегараланган қалинликка эга бўлиши аниқланган. Энг йирик Б.лар Американинг Кордильера тоғларида, Ўзбекистондаги тоғлар (Нурота, Қоратепа, Зирабулоқ, Ҳисор, Чатқол-Қурама)да ҳамда Қозоғистон, Украина, Кавказда бор. Б. тарқалган р-нларда вольфрам, молибден, олтин, темир конлари учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.