Batumi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 145-b. — ziyouz.com
Batumi — Gruziya Respublikasidagi şahar (1878 y.dan), Ajariya Respublikasi poytaxti (1921 y.dan). Qora dengiz sohilidagi yirik port, kurort şahar va sanoat markazi. Boku — Batumi t. y.ning oxirgi st-yasi. Jan.da Turkiya b-n çegaradoş. Aholisi 137 ming kişidan ziyod (1999). B.ning iqlimi iliq, nam subtropik. Örtaça yillik t-ra 14°, avg. da örtaça t-ra 23°, yanv.da 6,4°; yyliga 2500 mm yoğin yoğadi. Şahar örta asrlarda Batomi deb yuritilgan. 17-a.da Usmonli turklar saltanati tarkibiga kirgan. Berlin şartnomasiga köra 1875 y.da Rossiyaga qöşib olingan.
Neft qayta işlanadi, maşinasozlik (kemalar, neft va çoy sanoati uçun jihozlar, transformator, elektrokar va b. işlab çiqariladi), oziq-ovqat (çoy, tamaki f-kalari, sitrus mevalari mahsulotlari kti va b.), yengil (kön poyabzal va tikuvçilik i. ç. birlaşmalari) sanoatlari rivojlangan. Texnik rezina buyumlari, kimyo-farmatsevtika, kofein z-dlari bor. Ped. in-ti, 2 teatr, 2 muzey, akvarium-delfinariy bor. B. botanika boğida tropik va subtropik mintaqalarga xos ösimliklar östiriladi. Şahar yaqinvda Maxinjauri, Zelyoniy Mis (Yaşil burun), Sixisdziri, Kobuleti kurortlari joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАТУМИ — Грузия Республикасидаги шаҳар (1878 й.дан), Ажария Республикаси пойтахти (1921 й.дан). Қора денгиз соҳилидаги йирик порт, курорт шаҳар ва саноат маркази. Боку — Батуми т. й.нинг охирги ст-яси. Жан.да Туркия б-н чегарадош. Аҳолиси 137 минг кишидан зиёд (1999). Б.нинг иқлими илиқ, нам субтропик. Ўртача йиллик т-ра 14°, авг. да ўртача т-ра 23°, янв.да 6,4°; ййлига 2500 мм ёғин ёғади. Шаҳар ўрта асрларда Батоми деб юритилган. 17-а.да Усмонли турклар салтанати таркибига кирган. Берлин шартномасига кўра 1875 й.да Россияга қўшиб олинган.
Нефть қайта ишланади, машинасозлик (кемалар, нефть ва чой саноати учун жиҳозлар, трансформатор, электрокар ва б. ишлаб чиқарилади), озиқ-овқат (чой, тамаки ф-калари, цитрус мевалари маҳсулотлари кти ва б.), енгил (кўн пойабзал ва тикувчилик и. ч. бирлашмалари) саноатлари ривожланган. Техник резина буюмлари, кимё-фармацевтика, кофеин з-длари бор. Пед. ин-ти, 2 театр, 2 музей, аквариум-дельфинарий бор. Б. ботаника боғида тропик ва субтропик минтақаларга хос ўсимликлар ўстирилади. Шаҳар яқинвда Махинжаури, Зелёний Мис (Яшил бурун), Цихисдзири, Кобулети курортлари жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.