Bayram

Bayram (turkiyça — katta yiğin, töy) — keng nişonlanadigan tantanali kun. Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot davomida kelib çiqişi, mazmuni, ijtimoiy hayotda qaror topişiga köra an'anaviy, diniy, milliy va b. B.lar vujudga keldi. Avloddan-avlodga meros tariqasida ötib keladigan B. an'anaviy B. deyiladi. Mas., navröz bayrami. An'anaviy B.lar biror xalq yoki millatning ayni vaqtdagi ijtimoiy turmuşi, hayot keçiriş tarzi b-n bevosita boğliq bölmaydi. Diniy B.da har bir monoteistik dinning aqidalarida belgilab qöyilgan marosimlar nişonlanadi. Mas, iyd bayrami. Milliy B.larda u yoki bu millatning tarixidagi muhim voqea-hodisalar nişonlanali. Mas, Mustaqillik kuni, Konstitutsiya kuni. Bulardan taşqari yana kasb-hunar B.lari ham bor (Öqituvçi va murabbiylar kuni, Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni kabi). Şörolar hukmronligi davrida özbek xalqining qad. milliy, an'anaviy yangi yil B.laridan hisoblangan Navröz qatağon qilinib, diniy bayramlar (Ramazon hayiti, Qurbon hayiti) tazyiqqa uçradi. Köp yillar davomida, ayniqsa ziyoli va firqa a'zolari hayit namozini öqiş uçun masjidga çiqqanliklari uçun ham ta'qib qilindi. Özbekiston mustaqillikka erişgaç Prezident I.A. Karimovning farmoni b-n Röza va Qurbon hayitlarining birinçi kunlari dam oliş kuni deb e'lon qilindi. Hayit kunlari va ular b-n boğliq marosimlar batamom qaror topdi, şuningdek boşqa qadriyatlar ham tiklanmoqda. Çunonçi Navröz umumxalq B.i sifatida har yili katta tantana qilinib, bu kun (21 mart) dam oliş kuni deb e'lon qilindi (yana Q. Bayram kunlari).