Beda barg filçasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 185-b. — ziyouz.com
Beda barg filçasi BEDA BARG FILÇASI, fitonomus (Photonomis variadilis Hrbst.) — bedaning xavfli zararkunandalaridan. Uzunburunlar oilasiga mansub mayda könğizça bulib, böyi 5 — 7 mm, tumşuği ingiçka va çuziq (şuning uçun filça deyiladi), asosan kurtçasi bedaning yoş bargini, kurtagini, ğunça va gullarini şikastlaydi. B. b. f. tumşuği b-n poyani teşib, uning kovaklariga 3 — 30 tadan tuxum qöyadi. Bitga filça 2000 — 2500 tuxum qöyadi. Tuxumdan çiqqan qurtça barg kurtaklari içiga teşib kiradi, uçinçi marta pust taşlagandan keyin barg sirtaga çiqib, bargni yeydi. Barg ilma-te-şik bölib qoladi. Yetuk qurtça barglar orasida tör pilla içida ğumbakka aylanadi. Bedapoya, yöl va ariq yoqalaridagi ösimlik qoldiqlarida hamda tuproqning yuza qatlamida qişlaydi. Qurtlarining rivojlaniş davri 15 — 28 kun.
Kuraş çoralari: bedapoyalarni kuzda va erta köklamda boronalaş, şu muddatlarda suğoriş, beda kökara boşlaganda rogor, fozalon kabi insektitsidlarni purkaş yoki çangitiş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕДА БАРГ ФИЛЧАСИ, фитономус (Photonomis variadilis Hrbst.) — беданинг хавфли зараркунандаларидан. Узунбурунлар оиласига мансуб майда кўнғизча булиб, бўйи 5 — 7 мм, тумшуғи ингичка ва чузиқ (шунинг учун филча дейилади), асосан куртчаси беданинг ёш баргини, куртагини, ғунча ва гулларини шикастлайди. Б. б. ф. тумшуғи б-н пояни тешиб, унинг ковакларига 3 — 30 тадан тухум қўяди. Битга филча 2000 — 2500 тухум қўяди. Тухумдан чиққан қуртча барг куртаклари ичига тешиб киради, учинчи марта пуст ташлагандан кейин барг сиртага чиқиб, баргни ейди. Барг илма-те-шик бўлиб қолади. Етук қуртча барглар орасида тўр пилла ичида ғумбакка айланади. Бедапоя, йўл ва ариқ ёқаларидаги ўсимлик қолдиқларида ҳамда тупроқнинг юза қатламида қишлайди. Қуртларининг ривожланиш даври 15 — 28 кун.
Кураш чоралари: бедапояларни кузда ва эрта кўкламда бороналаш, шу муддатларда суғориш, беда кўкара бошлаганда рогор, фозалон каби инсектицидларни пуркаш ёки чангитиш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.