Beda oltinqönğizi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 186-b. — ziyouz.com
Beda oltinqönğizi (Sphenoptera laticeps V. Jar.) — qattiq qanotlilar tur-kumiga mansub haşarot. Liçinka davrida zarar kelgiradi. Voyaga yetgan B. o.ning uz. 11 — 16,5 mm ça, uzunçoq, yassi tanasi oldidan orqa tomoniga qarab ingiçkalaşib boradi. Rangi qizğişsariq, yaltiroq, tu-xumlari çöziq-oval, oq rangli, uning pöstidagi ajinlari aniq körinib turadi. Liçinkasi çöziq, oyoqsiz, kökrak qismi kengaygan. Ğumbagi oq rangli, sirtdan Karaganda yetuk qönğizga öxşaydi. Tuxumini bedaning idsiz böğziga bitgalab qöyadi. Bitga B. o. 1000 taça tuxum qöyadi. Tuxumidan I oyda liçinka çikadi, bular poyani kemirib, içiga kiradi va ildizgaça yeb boradi, natijada beda qurib qoladi.
Kuraş çoralari: bedapoyani molalaşdan oldin yergadonador 10%li bazudin preparati (30 kg/ga) soçiladi hamda sumi-al-fa, 5% e.k. (0,5 lĞ ga) va nurell-D, 55% e.k. (0,9 l/ga) preparatlaridan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕДА ОЛТИНҚЎНҒИЗИ (Sphenoptera laticeps В. Jar.) — қаттиқ қанотлилар тур-кумига мансуб ҳашарот. Личинка даврида зарар келгиради. Вояга етган Б. о.нинг уз. 11 — 16,5 мм ча, узунчоқ, ясси танаси олдидан орқа томонига қараб ингичкалашиб боради. Ранги қизғишсариқ, ялтироқ, ту-хумлари чўзиқ-овал, оқ рангли, унинг пўстидаги ажинлари аниқ кўриниб туради. Личинкаси чўзиқ, оёқсиз, кўкрак қисми кенгайган. Ғумбаги оқ рангли, сиртдан Караганда етук қўнғизга ўхшайди. Тухумини беданинг идциз бўғзига битгалаб қўяди. Битга Б. о. 1000 тача тухум қўяди. Тухумидан I ойда личинка чикади, булар пояни кемириб, ичига киради ва илдизгача еб боради, натижада беда қуриб қолади.
Кураш чоралари: бедапояни молалашдан олдин ергадонадор 10%ли базудин препарати (30 кг/га) сочилади ҳамда суми-аль-фа, 5% э.к. (0,5 лҒ га) ва нурелл-Д, 55% э.к. (0,9 л/га) препаратларидан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.