Belboğ
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 206-b. — ziyouz.com
Belboğ BELBOĞ, çorsi, qiyiqça — belga boğlanadigan törtburçak şakldagi mato, milliy kiyimning tarkibiy qismi. Turkistonda erkaklar kiyimi (tön, yaktak va b.) ustidan belga boğlanadi, ba'zan ikki va undan ortiq B. boğlab yuriş odati bor. Gulli, gulsiz matolar (böz, las, şoyi, atlas va b.)dan tayyorlanib kaşta b-n bezatiladi. B. boğlaş qadimdan mavjud bölgan, kişilar uçun zeb, milliy urfodat tusiga aylangan. Marosimlarda, jumladan töyda kuyovga tun kiydirib B. boğlanadi. Erkaklar, ayollar ham yaqin kişilaridan biri vafot etganda B. boğlaşadi. Yoşlar bezakli, rangdor B., qariyalar esa oq matodan tikilgan sidirğa B. boğlaydilar. B. asosiy vazifasidan taşkari boşqa vazifalarni ham ötagan: orasiga maydaçuyda narsalar solib boğlangan; uzoq safarlarda dasturxon yoki soçiq vazifasini ötagan, joynamoz vazifasini ham bajargan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕЛБОҒ, чорси, қийиқча — белга боғланадиган тўртбурчак шаклдаги мато, миллий кийимнинг таркибий қисми. Туркистонда эркаклар кийими (тўн, яктак ва б.) устидан белга боғланади, баъзан икки ва ундан ортиқ Б. боғлаб юриш одати бор. Гулли, гулсиз матолар (бўз, лас, шойи, атлас ва б.)дан тайёрланиб кашта б-н безатилади. Б. боғлаш қадимдан мавжуд бўлган, кишилар учун зеб, миллий урфодат тусига айланган. Маросимларда, жумладан тўйда куёвга тун кийдириб Б. боғланади. Эркаклар, аёллар ҳам яқин кишиларидан бири вафот этганда Б. боғлашади. Ёшлар безакли, рангдор Б., қариялар эса оқ матодан тикилган сидирға Б. боғлайдилар. Б. асосий вазифасидан ташкари бошқа вазифаларни ҳам ўтаган: орасига майдачуйда нарсалар солиб боғланган; узоқ сафарларда дастурхон ёки сочиқ вазифасини ўтаган, жойнамоз вазифасини ҳам бажарган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.