Belgi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 206–207-b. — ziyouz.com
Belgi — moddiy, hissiy ravişda idrok etiladigan predmet, voqea yoki harakat. Bu harakat bilişda körsatmalar, işoralar sifatida yoki boşqa predmet, xususiyat, munosabatlarda namoyon böladi. B. tuşunçasi falsafa, mantiq, tilşunoslik, psixologiya, sotsiologiyada tahlil qilinadi, ya'ni inson faoliyatini tadqiq qiliş b-n boğliq bölgan hamma fanlarda muhim örin tutadi. Antik faylasuflar (Platon, Aristotel, stoiklar), 17 — 18-a.larning mutafakkirlari (Lokk, Leybnits, Kondilyak) bilişda B.larning roliga katta e'tibor berar edilar. 19 — 20-a.larda tilşunoslik va matematik mantiq B.ni tadqiq qilişga köp yangilik kiritdi. B. haqida maxsus Fan — semiotika vujudga keldi. B.lar til va ğayritil B.lariga bölinadi. Ğayritil B. ham öz navbatida belginusxalar, belgialomatlar, belgisignallar va h.k.ga bölinadi. B.ning axborot uzatiş jarayoni b-n aloqasi muhimdir. Biron moldiy obyektdan iborat bölgan B. boşqa biron narsani belgilaş uçun xizmat qiladi. B.ning predmet ma'nosini, mazmun ma'nosini, ekspressiv ma'nosini aniqlamasdan turib B.ni tuşuniş mumkin emas.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕЛГИ — моддий, ҳиссий равишда идрок этиладиган предмет, воқеа ёки ҳаракат. Бу ҳаракат билишда кўрсатмалар, ишоралар сифатида ёки бошқа предмет, хусусият, муносабатларда намоён бўлади. Б. тушунчаси фалсафа, мантиқ, тилшунослик, психология, социологияда таҳлил қилинади, яъни инсон фаолиятини тадқиқ қилиш б-н боғлиқ бўлган ҳамма фанларда муҳим ўрин тутади. Антик файласуфлар (Платон, Аристотель, стоиклар), 17 — 18-а.ларнинг мутафаккирлари (Локк, Лейбниц, Кондильяк) билишда Б.ларнинг ролига катта эътибор берар эдилар. 19 — 20-а.ларда тилшунослик ва математик мантиқ Б.ни тадқиқ қилишга кўп янгилик киритди. Б. ҳақида махсус Фан — семиотика вужудга келди. Б.лар тил ва ғайритил Б.ларига бўлинади. Ғайритил Б. ҳам ўз навбатида белгинусхалар, белгиаломатлар, белгисигналлар ва ҳ.к.га бўлинади. Б.нинг ахборот узатиш жараёни б-н алоқаси муҳимдир. Бирон молдий объектдан иборат бўлган Б. бошқа бирон нарсани белгилаш учун хизмат қилади. Б.нинг предмет маъносини, мазмун маъносини, экспрессив маъносини аниқламасдан туриб Б.ни тушуниш мумкин эмас.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.