Belladonna
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 211–212-b. — ziyouz.com
Belladonna (Atropa belladonna) — ituzumdoşlar oilasiga mansub köp yillik zaharli öt. Böyi 0.5 — 1,5 (2) m. Barglari ellipssimon, ötkir uçli, tekis qirraş, kalta bandli, ketmaket juft-juft bölib joylaşgan. Har juftdagi bitta barg katta buladi. Tullari bittadan yeyu! juft-juft holda barg qöltiğiga örnaşgan. Mevasi töqbinafşa rang, köp uruğli höl meva. Yovvoyi holda Qrim, Kavkaz, Moldaviya va Ğarbiy Ukrainaning örmonlarida, ötloklarda, suv va yöl yoqalarida ösadi. B.ning hamma qismi apkaçoidlarga boy. Undan atropin, giossiamin, skopoyaamin va b. alkaloidlar olinadi. Bargidan tayyorlangan preparatlar (nastoykalar), atropin alkaloidi ogriqni qoldiradigan, kUz gavharini kengaytiradigan va spazmga qarşi dori sifatida, me'da, köz kasalliklarini davolaşda işlatiladi. Bargi astma kasalligida çekiladigan astmatol poroşogi tarkibiga kiradi. B.ning Kavkazda ösadngan yana bir turi (A. caucasica) xam şu maqsadda tibbiyotda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕЛЛАДОННА (Atropa belladonna) — итузумдошлар оиласига мансуб кўп йиллик заҳарли ўт. Бўйи 0.5 — 1,5 (2) м. Барглари эллипссимон, ўткир учли, текис қирраш, калта бандли, кетмакет жуфт-жуфт бўлиб жойлашган. Ҳар жуфтдаги битта барг катта булади. Туллари биттадан ею! жуфт-жуфт ҳолда барг қўлтиғига ўрнашган. Меваси тўқбинафша ранг, кўп уруғли ҳўл мева. Ёввойи ҳолда Қрим, Кавказ, Молдавия ва Ғарбий Украинанинг ўрмонларида, ўтлокларда, сув ва йўл ёқаларида ўсади. Б.нинг ҳамма қисми апкачоидларга бой. Ундан атропин, гиосциамин, скопояамин ва б. алкалоидлар олинади. Баргидан тайёрланган препаратлар (настойкалар), атропин алкалоиди огриқни қолдирадиган, кУз гавҳарини кенгайтирадиган ва спазмга қарши дори сифатида, меъда, кўз касалликларини даволашда ишлатилади. Барги астма касаллигида чекиладиган астматол порошоги таркибига киради. Б.нинг Кавказда ўсаднган яна бир тури (A. caucasica) хам шу мақсадда тиббиётда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.