Belugalar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 223–224-b. — ziyouz.com
Belugalar (Huso) — osyotrsimonlar oilasiga mansub baliqdar uruği. Yarimoy şaklidagi keng oğzi, pastki lablari örtasidan kesik borligi va jabralarining tuzilişi b-n boşqa baliklardan farqqiladi. 2 turi: beluga (Huso huso) va kaluga (Huso dauricus) bor. Beluga Kaspiy, Qora, Azov va Adriatika dengizlarida va ularga quyiladigan daryolarda yaşaydi. Tanasining uz. 4 — 5 m, oğirligi 1,5 t gaça keladi. B. baliklar b-n, yoş baliqçalar esa suv tubidagi mayda umurtqasizlar b-n oziklanadi. B. ötkinçi baliqlardan. Bir neça yilda bir marta may—iyun oylarida tez oqar daryolarning toşloq joylariga kelib 200 000 dan 1 mln. gaça tuxum qöyadi. Erkaklari 12 — 14 yoşda, urğoçilari 16—18 sşda voyaga yetadi. 100 yildan ortiqroq yaşaydi. B. osyotrsimonlar, xususan sterlyad b-n, şuningdek sevryuga va tikondum baliklar b-n gibrid hosil qiladi. B.ning sterlyad b-n gibridi besterni sun'iy çatiştiriş orqali yetiştirilgan. Bester köpaytiriş maqsadida reslublikamizning hovuz baliqçilik xöjaligiga keltirilgan. Qimmatbaho göşti va ikrasi uçun ovlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕЛУГАЛАР (Huso) — осётрсимонлар оиласига мансуб балиқдар уруғи. Яримой шаклидаги кенг оғзи, пастки лаблари ўртасидан кесик борлиги ва жабраларининг тузилиши б-н бошқа баликлардан фарққилади. 2 тури: белуга (Huso huso) ва калуга (Huso dauricus) бор. Белуга Каспий, Қора, Азов ва Адриатика денгизларида ва уларга қуйиладиган дарёларда яшайди. Танасининг уз. 4 — 5 м, оғирлиги 1,5 т гача келади. Б. баликлар б-н, ёш балиқчалар эса сув тубидаги майда умуртқасизлар б-н озикланади. Б. ўткинчи балиқлардан. Бир неча йилда бир марта май—июнь ойларида тез оқар дарёларнинг тошлоқ жойларига келиб 200 000 дан 1 млн. гача тухум қўяди. Эркаклари 12 — 14 ёшда, урғочилари 16—18 сшда вояга етади. 100 йилдан ортиқроқ яшайди. Б. осётрсимонлар, хусусан стерляд б-н, шунингдек севрюга ва тикондум баликлар б-н гибрид ҳосил қилади. Б.нинг стерляд б-н гибриди бестерни сунъий чатиштириш орқали етиштирилган. Бестер кўпайтириш мақсадида реслубликамизнинг ҳовуз балиқчилик хўжалигига келтирилган. Қимматбаҳо гўшти ва икраси учун овланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.