Benkov Pavel Petroviç
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 245–246-b. — ziyouz.com
Benkov Pavel Petroviç [1879.8(20).12, Qozon1949.16.1, Samarqand] — rassom, Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1939). Qozon Badiiy bilim yurtida (1896— 1902), Peterburg BAda (1901—06, D. N. Kardovskiydan), Parijda rassom R. Jyulianning xususiy akademiyasida (1906) ta'lim olgan. Italiya, Ispaniya, Fransiyaga safar qilgan. «Kovalevskiy bolalarining portreti», «Rassom ayol portreti» va b. asarlar, Qozon Katta teatrining «Ruslan va Lyudmila», «Karmen», «Aida» kabi mumtoz operalari, «Oliya Bonu». «Tohir va Zuhra» kabn spektakllariga dekoratsiya çizgilari yaratdi (1913—28). 1929 y.dan Samarqandda. 1930 y.dan Samarqand Badiny bilim yurtida öqituvçi. Asarlarida, ayniksa, 30-y. lar örtalarida yaratgan mavzuli mujassamotlarida Özbskistonni, uning qad. şaharlari qiyofasi, öziga xos iqlimi, serkuyoşliligini, özbek millati madaniyatini, kişilarini yorqin böyoqlarda gavdalantirdi («Buxoro timi», 1929; «Xivalik qiz», 1931; «Dugonalar», 1940; «Qahramonning onasi», 1942; «Jangçiga sovğa», 1945; «Dutorçi qiz», 1947). «Buxoroda oşxona» (1929), «Eski Buxoro» (1931), «Minorai kalon» (30-y.lar), «Köça» (1943), «Registondagi çoyxona» (1944) asarlari Özbekistonning mumtoz me'moriy obidalari va manzaralariga bağişlangan. Portretlar, Samarqandning kuça va boğlari, bozor va hovlilari, maydon va çoyxonalari, ulardagi hayotning öziga xos gözalligini yorqin va hayotiy ifodalovçi asarlar ham yaratgan. Özbekistonda tasviriy san'atni şakllantirişda, milliy kadrlar yetiştirişda xizmati katta. 1949—97 y.larda Respublikarassomlik bilim yurti B. nomi b-n atalgan.
Ad:. Nikiforov B. M., Pavel Petroviç Benkov, M., 1967; Benkov P. P., Perepiska. Vospominaniya, T., 1981.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕНЬКОВ Павел Петрович [1879.8(20).12, Қозон1949.16.1, Самарқанд] — рассом, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1939). Қозон Бадиий билим юртида (1896— 1902), Петербург БАда (1901—06, Д. Н. Кардовскийдан), Парижда рассом Р. Жюлианнинг хусусий академиясида (1906) таълим олган. Италия, Испания, Францияга сафар қилган. «Ковалевский болаларининг портрети», «Рассом аёл портрети» ва б. асарлар, Қозон Катта театрининг «Руслан ва Людмила», «Кармен», «Аида» каби мумтоз опералари, «Олия Бону». «Тоҳир ва Зуҳра» кабн спектаклларига декорация чизгилари яратди (1913—28). 1929 й.дан Самарқандда. 1930 й.дан Самарқанд Бадинй билим юртида ўқитувчи. Асарларида, айникса, 30-й. лар ўрталарида яратган мавзули мужассамотларида Ўзбскистонни, унинг қад. шаҳарлари қиёфаси, ўзига хос иқлими, серкуёшлилигини, ўзбек миллати маданиятини, кишиларини ёрқин бўёқларда гавдалантирди («Бухоро тими», 1929; «Хивалик қиз», 1931; «Дугоналар», 1940; «Қаҳрамоннинг онаси», 1942; «Жангчига совға», 1945; «Дуторчи қиз», 1947). «Бухорода ошхона» (1929), «Эски Бухоро» (1931), «Минораи калон» (30-й.лар), «Кўча» (1943), «Регистондаги чойхона» (1944) асарлари Ўзбекистоннинг мумтоз меъморий обидалари ва манзараларига бағишланган. Портретлар, Самарқанднинг куча ва боғлари, бозор ва ҳовлилари, майдон ва чойхоналари, улардаги ҳаётнинг ўзига хос гўзаллигини ёрқин ва ҳаётий ифодаловчи асарлар ҳам яратган. Ўзбекистонда тасвирий санъатни шакллантиришда, миллий кадрлар етиштиришда хизмати катта. 1949—97 й.ларда Республикарассомлик билим юрти Б. номи б-н аталган.
Ад:. Никифоров Б. М., Павел Петрович Беньков, М., 1967; Беньков П. П., Переписка. Воспоминания, Т., 1981.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.