Bentonitlar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 244–245-b. — ziyouz.com
Bentonitlar BENTONITLAR, bentonitli gillar — asosan montmorillonit guruhiga mansub minerallardan iborat gillar. Ba'zan toşeovun ham deyiladi. B. tarkibiga montmorillonitdan taşqari gidroslyuda, kaolinit, paligorskit, seolitlar va b. ham kiradi. B. vulkanik tuf va kullarning suvda, asosan dengiz havzaaarida digenetik özgarişi natijasida (q. diagenez) hosil böladi. B. kristall tuzilişi qatqat, köp suv şima oladigan bulganligi uçun suv ta'sirida köpçiydi. B. sanoatda burği qorişmalarini tayyorlaşda, metallurgiyada, şuningdek tibbist va b. sohalarda işlatiladi. B. Özbekistonda (Şörsuv, Azkamar, Kökayti, Dehqonobod), şuningdek Gruziya, Ozarbayjon, Ukraina (Qrim ya. o.), Rossiya (Tatariston), Qozoğistonda uçraydi. Qri.mda B.ni kil (gil) deb ataydilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕНТОНИТЛАР, бентонитли гиллар — асосан монтмориллонит гуруҳига мансуб минераллардан иборат гиллар. Баъзан тошеовун ҳам дейилади. Б. таркибига монтмориллонитдан ташқари гидрослюда, каолинит, палигорскит, цеолитлар ва б. ҳам киради. Б. вулканик туф ва кулларнинг сувда, асосан денгиз ҳавзааарида дигенетик ўзгариши натижасида (қ. диагенез) ҳосил бўлади. Б. кристалл тузилиши қатқат, кўп сув шима оладиган булганлиги учун сув таъсирида кўпчийди. Б. саноатда бурғи қоришмаларини тайёрлашда, металлургияда, шунингдек тиббист ва б. соҳаларда ишлатилади. Б. Ўзбекистонда (Шўрсув, Азкамар, Кўкайти, Деҳқонобод), шунингдек Грузия, Озарбайжон, Украина (Қрим я. о.), Россия (Татаристон), Қозоғистонда учрайди. Қри.мда Б.ни кил (гил) деб атайдилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.