Benzidin
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 237–238-b. — ziyouz.com
Benzidin — (4,4diaminodifen i l ), H2NC,,H4CrH4NH2 organik birikma, aromatik diamin. Mol. m. 184,23. Rangsiz yaltiroq kristallar. Havoda va yoruğlik ta'sirida qorayadi. Suyuqlaniş t-rasi 128°, qaynaş t-rasi 401,7°. Suvda 0,4% (12°da), efirda 2,2% (15°da), etanolda 1,0% (80°da) eriydi. Karbon va mineral kislotalar b-n tuz hosil qiladi. B.ni birinçi marta N. N. Zimin gidrazobenzolni anorganik kislotalar b-n qizdirib olgan (1845). Sanoatda nitrobenzolni işqoriy muhitda pyx b-n gidrazobenzolgaça qaytarib, uni mineral kislotalar ta'sirida izomerlaş yöli b-n olinadi. B. azoböyoqlar sanoatida xom aşyo sifatida, analitik kimyoda xrom, mis, oltin, qörğoşin, simob va ş. k.ni aniqlaşda işlatiladi. Kanserogen xususiyati bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕНЗИДИН — (4,4диаминодифен и л ), H2NC,,H4CrH4NH2 органик бирикма, ароматик диамин. Мол. м. 184,23. Рангсиз ялтироқ кристаллар. Ҳавода ва ёруғлик таъсирида қораяди. Суюқланиш т-раси 128°, қайнаш т-раси 401,7°. Сувда 0,4% (12°да), эфирда 2,2% (15°да), этанолда 1,0% (80°да) эрийди. Карбон ва минерал кислоталар б-н туз ҳосил қилади. Б.ни биринчи марта Н. Н. Зимин гидразобензолни анорганик кислоталар б-н қиздириб олган (1845). Саноатда нитробензолни ишқорий муҳитда pyx б-н гидразобензолгача қайтариб, уни минерал кислоталар таъсирида изомерлаш йўли б-н олинади. Б. азобўёқлар саноатида хом ашё сифатида, аналитик кимёда хром, мис, олтин, қўрғошин, симоб ва ш. к.ни аниқлашда ишлатилади. Канцероген хусусияти бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.