Berdi Murodoviç Kerboboyev

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 318–319-b. — ziyouz.com

Kerboboyev Berdi Murodoviç [1894.3(15).3, Tajan tumani Qavqi-Zarang qişloği — 1974.5.3, Aşxobod] — Turkmaniston xalq yozuvçisi (1967), zamonaviy turkman adabiyoti asosçilaridan. Turkmaniston FA akad. (1951). Buxorodagi madrasada tahsil olgan, Leningrad un-ti şarq f-tida öqigan (1927-28). Ilk hajviy şe'rlari 1925 y.da «Turkmaniston» gaz. va «Tokmak» («Töqmoq») jur.da bosilgan. Dastlabki dostonlari («Yangi turmuşga», 1928; «Amudaryo», 1931), hikoya va oçerklari («Maral», 1937), qissalari («Bayram», 1934; «Botir», 1935) va dramatik asarlari («Hurliqo va Hamro», 1940 va b.) turkman adabiyoti taraqqiyotiga ta'sir körsatgan. «Qurbon Durdi» qissasi (1942), «Oylar» dostoni (1943), «Vatanga muhabbat» (1941), «Qardoşlar» (1943) kabi sahna asarlarida 2-jahon uruşida bosqinçilarga qarşi kuraş va turkman xalqining mamlakat içkarisidagi mehnati aks etgan. «Dadil qadam» (1—3-kitoblar, 1940—55) da turkman xalqining ötmişi, hayoti, kuraşi, ruhiy keçinmalari tasvirlangan. «Oysulton» qissasi (1949) turkman paxtakorlariga bağişlangan, «Nebitdoğ» romani (1957) neftçilar faoliyati va hayoti haqida.

K. Navoiy, Hamza, Abdulla Qodiriy va b. ijodidan ilhomlangan. Oybek, Ğafur Ğulom va b.ning ayrim asarlarini turkmançaga tarjima qilgan. K.ning deyarli barça yirik asarlari özbek tilida naşr qilingan. «Maxtumquli» dramasi (1943; Yaşin tarjimasida) sahnalaştirilgan.

As: Dadil qadam (roman), T., 1951; Oysulton, (qissa),T., 1958; Nebitdoğ (roman), T., 1963; Turkmaniston bahori (şe'rlar), T., 1974.

Ad.: Inoğomov R., Adabiy qardoşlik taronalari, T., 1972; Qurbonboyev K., Özbek—turkman adabiy aloqalari, T., 1974.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КЕРБОБОЕВ Берди Муродович [1894.3(15).3, Тажан тумани Қавқи-Заранг қишлоғи — 1974.5.3, Ашхобод] — Туркманистон халқ ёзувчиси (1967), замонавий туркман адабиёти асосчиларидан. Туркманистон ФА акад. (1951). Бухородаги мадрасада таҳсил олган, Ленинград ун-ти шарқ ф-тида ўқиган (1927-28). Илк ҳажвий шеърлари 1925 й.да «Туркманистон» газ. ва «Токмак» («Тўқмоқ») жур.да босилган. Дастлабки достонлари («Янги турмушга», 1928; «Амударё», 1931), ҳикоя ва очерклари («Марал», 1937), қиссалари («Байрам», 1934; «Ботир», 1935) ва драматик асарлари («Ҳурлиқо ва Ҳамро», 1940 ва б.) туркман адабиёти тараққиётига таъсир кўрсатган. «Қурбон Дурди» қиссаси (1942), «Ойлар» достони (1943), «Ватанга муҳаббат» (1941), «Қардошлар» (1943) каби саҳна асарларида 2-жаҳон урушида босқинчиларга қарши кураш ва туркман халқининг мамлакат ичкарисидаги меҳнати акс этган. «Дадил қадам» (1—3-китоблар, 1940—55) да туркман халқининг ўтмиши, ҳаёти, кураши, руҳий кечинмалари тасвирланган. «Ойсултон» қиссаси (1949) туркман пахтакорларига бағишланган, «Небитдоғ» романи (1957) нефтчилар фаолияти ва ҳаёти ҳақида.

К. Навоий, Ҳамза, Абдулла Қодирий ва б. ижодидан илҳомланган. Ойбек, Ғафур Ғулом ва б.нинг айрим асарларини туркманчага таржима қилган. К.нинг деярли барча йирик асарлари ўзбек тилида нашр қилинган. «Махтумқули» драмаси (1943; Яшин таржимасида) саҳналаштирилган.

Ас: Дадил қадам (роман), Т., 1951; Ойсултон, (қисса),Т., 1958; Небитдоғ (роман), Т., 1963; Туркманистон баҳори (шеърлар), Т., 1974.

Ад.: Иноғомов Р., Адабий қардошлик тароналари, Т., 1972; Қурбонбоев К., Ўзбек—туркман адабий алоқалари, Т., 1974.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.