Berlin kongressi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 257-b. — ziyouz.com
Berlin kongressi (1878) Berlinda çaqirilgan xalqaro kongress. Unda Buyuk Britaniya, AvstriyaVengriya, Rossiya, Germaniya, Fransiya, Italiya va Turkiya katnaşgan. Bolkrnda yirik slavyan davlati — Bolgariyaning paydo bölişi va u yerda Rossiya mavqeining oşişi AvstriyaVengriya va Angliyaga maqbul bölmadi. Şuning uçun ham kongress AvstriyaVengriya va Angliya taşabbusi b-n çaqirildi. RossiyaTurkiya uruşida zaiflangan hamda Germaniya tomonidan qöllab-quvvatlanmagan Rossiya kongress çaqirilişiga rozi böldi. Buyuk davlat vakillari tomonidan kongreseda imzolangan Berlin traktati (bitimi) (1878 y. 13.7) Rossiya manfaatlariga zid edi. Bitimga muvofiq, Bolgariya Turkiyaning avtonom ölkasi, deb e'lon qilindi. Çernogoriyaga tegişli qirğoqlar esa AvstriyaVengriya nazorati ostiga olindi. Çernogoriya, Serbiya va Ruminiya mustaqil davlatlar bölmb qoldi. Botumi, Kare, Ardaxon Rossiyaga ötdi, Botumi barça davlatlarning savdo kemalari uçun oçiq port deb e'lon qilindi. B. k. traktati Bolqon uruşlarigaça (1912—13) öz kuçini saqdadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕРЛИН КОНГРЕССИ (1878) Берлинда чақирилган халқаро конгресс. Унда Буюк Британия, АвстрияВенгрия, Россия, Германия, Франция, Италия ва Туркия катнашган. Болкрнда йирик славян давлати — Болгариянинг пайдо бўлиши ва у ерда Россия мавқеининг ошиши АвстрияВенгрия ва Англияга мақбул бўлмади. Шунинг учун ҳам конгресс АвстрияВенгрия ва Англия ташаббуси б-н чақирилди. РоссияТуркия урушида заифланган ҳамда Германия томонидан қўллаб-қувватланмаган Россия конгресс чақирилишига рози бўлди. Буюк давлат вакиллари томонидан конгреседа имзоланган Берлин трактати (битими) (1878 й. 13.7) Россия манфаатларига зид эди. Битимга мувофиқ, Болгария Туркиянинг автоном ўлкаси, деб эълон қилинди. Черногорияга тегишли қирғоқлар эса АвстрияВенгрия назорати остига олинди. Черногория, Сербия ва Руминия мустақил давлатлар бўлмб қолди. Ботуми, Каре, Ардахон Россияга ўтди, Ботуми барча давлатларнинг савдо кемалари учун очиқ порт деб эълон қилинди. Б. к. трактати Болқон урушларигача (1912—13) ўз кучини сақдади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.