Bern

Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 259-b. — ziyouz.com

Bern — Şveysariya poytaxti, Bern kantonining ma'muriy markazi. Mamlakatning markaziy qismida, Aare daryosining har ikki sohilida joylaşgan. Aholisi 140 ming kişi, şahar atrofi b-n birgalikda 300 ming (1995), kupçiligi nemis tilida sözlaşadi.

B.ga 1191 y. asos solingan. 1218 y.dan imperiyaning erkin şahri. 1353 y. Şveysariya konfederatsiyasiga qöşildi. 1848 y.dan Şveysariya poytaxti.

B. asosan ma'muriy şahar. Sanoattaraqqiyoti jihatidan Syurix. Bazel ş.laridan keyinda turadi. B.da elektrotexnika va aniq maşinasozlik (telefon, priborlar, elektr apparaturalari, poligrafiya maşinalari va b.), töqimaçilik, trikotaj, oziq-ovqat sanoati: yogoçsozlik, poligrafiya korxonalari mavjud. Muhim transport yöllari tuguni. Mamlakatni Ğarbiy Yevropa şaharlari b-n boğlaydigan bir neça t. y. va avtomobil yöllarn B.dan boşlanadi. Xalqaro aeroport bor. Şaharda bir qança xalqaro taşkilotlarning markaziy organlari — Jahon poçta ittifoqi byurosi (1874 y.dan), Xalqaro telealoqa ittifoqi, Mualliflik huquqini muhofaza qiliş xalqaro ittifoqi, Xalqaro transport ittifoqi byurosi va b. joylaşgan. Unt (1834 y.dan), Şveysariya milliy kutubxonasi, konservatoriya, teatr (1903 y.dan), i. t. muassasalari, musiqa maktablari, kutubxonalar, muzeylar (Şveysariya, Alp toğlari, Tarix, Badiiy va b.) bor. Me'moriy yodgorliklaridan gotika uslubida qurilgan şahar boşqarmasining binosi (ratuşa, 1406— 17), SanktVinsens sobori (1424—1588) va b. saqlangan. Turizm rivojlangan. B.ning mamlakatning boşqa şaharlari kabi moliyabaik faoliyati dunyo ahamiyatiga ega.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

БЕРН — Швейцария пойтахти, Берн кантонининг маъмурий маркази. Мамлакатнинг марказий қисмида, Ааре дарёсининг ҳар икки соҳилида жойлашган. Аҳолиси 140 минг киши, шаҳар атрофи б-н биргаликда 300 минг (1995), купчилиги немис тилида сўзлашади.

Б.га 1191 й. асос солинган. 1218 й.дан империянинг эркин шаҳри. 1353 й. Швейцария конфедерациясига қўшилди. 1848 й.дан Швейцария пойтахти.

Б. асосан маъмурий шаҳар. Саноаттараққиёти жиҳатидан Цюрих. Базель ш.ларидан кейинда туради. Б.да электротехника ва аниқ машинасозлик (телефон, приборлар, электр аппаратуралари, полиграфия машиналари ва б.), тўқимачилик, трикотаж, озиқ-овқат саноати: ёгочсозлик, полиграфия корхоналари мавжуд. Муҳим транспорт йўллари тугуни. Мамлакатни Ғарбий Европа шаҳарлари б-н боғлайдиган бир неча т. й. ва автомобиль йўлларн Б.дан бошланади. Халқаро аэропорт бор. Шаҳарда бир қанча халқаро ташкилотларнинг марказий органлари — Жаҳон почта иттифоқи бюроси (1874 й.дан), Халқаро телеалоқа иттифоқи, Муаллифлик ҳуқуқини муҳофаза қилиш халқаро иттифоқи, Халқаро транспорт иттифоқи бюроси ва б. жойлашган. Унт (1834 й.дан), Швейцария миллий кутубхонаси, консерватория, театр (1903 й.дан), и. т. муассасалари, мусиқа мактаблари, кутубхоналар, музейлар (Швейцария, Альп тоғлари, Тарих, Бадиий ва б.) бор. Меъморий ёдгорликларидан готика услубида қурилган шаҳар бошқармасининг биноси (ратуша, 1406— 17), СанктВинценц собори (1424—1588) ва б. сақланган. Туризм ривожланган. Б.нинг мамлакатнинг бошқа шаҳарлари каби молиябаик фаолияти дунё аҳамиятига эга.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.