Bernardino Telezio
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 239-b. — ziyouz.com
Telezio Bernardino TELEZIO (Telesio) Bernardino (1509 — Kozensa — 1588.2.10) — italyan faylasufi. Neapol ş.da tabiatni tajriba asosida örganuvçi akademiyaga asos solgan. Uytoniş davri tabiiy ilmiy empirizmining asosiy vakillaridan biri. Tabiat rivojiga ilohiy kuçning bevosita ta'sirini inkor etgan. Narsalarning özini özi saqlab qolişga bölgan intilişini butun borliqni harakatga keltiruvçi kuç, özini takomillaştirib borişini esa — maqsad deb hisoblagan. «Narsalarning öz qonunlariga köra tabiati töğrisida» asarini yozgan (1565). Unda ilk yunon naturfalsafasi an'analariga qarşi çiqqan. T. Kampanella, Bruno, Dekart, F. Bekonga jiddiy ta'sir körsatgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТЕЛЕЗИО (Telesio) Бернардино (1509 — Козенца — 1588.2.10) — итальян файласуфи. Неаполь ш.да табиатни тажриба асосида ўрганувчи академияга асос солган. Уйтониш даври табиий илмий эмпиризмининг асосий вакилларидан бири. Табиат ривожига илоҳий кучнинг бевосита таъсирини инкор этган. Нарсаларнинг ўзини ўзи сақлаб қолишга бўлган интилишини бутун борлиқни ҳаракатга келтирувчи куч, ўзини такомиллаштириб боришини эса — мақсад деб ҳисоблаган. «Нарсаларнинг ўз қонунларига кўра табиати тўғрисида» асарини ёзган (1565). Унда илк юнон натурфалсафаси анъаналарига қарши чиққан. Т. Кампанелла, Бруно, Декарт, Ф. Бэконга жиддий таъсир кўрсатган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.