Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Bernini Jovanni Lorenso

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 260-b. — ziyouz.com

    Bernini Jovanni Lorenso BERNINI Jovanni (Jan) Lorenso (1598.8.12, Neapol1680.12.11, Rim) — italiyalik me'mor va haykaltaroş, barokko uslubining yirik vakili. B. yaratgan me'moriy obidalar özining keng fazoviy makonni egallaşi, dabdabali va serbezakligi, perspektiva imkoniyatlaridan erkin va dadil foydalanilgaii hamda san'atlar uyğunligining yaxlitligi b-n ajralib turadi (Rimdagi Sant Andrea al Kvirinale çerkovi, 1653— 58; Avliyo Pyotr maydoni majmuasi, 1657—63). Bular Rimning me'moriy qiyofasini şakllanişida muhim rol öynaydi. Öz ijodida me'morlik va haykaltaroşlikni özaro uyğunligiga intildi, şu maqsadda turli xom aşyo, rang beriş, nur imkoniyatlaridan unumli foydalana oldi (Avliyo Pyotr sobori içki bezaklari va undagi Avliyo Pyotr minbari, 1657—66), haykaltaroşlikda marmarga işlov berib, silliqlab yaratilgan asar ta'sirçanligini oşirişga muyassar böldi, naturaga juda öxşaşini ta'minlab, odam terisiga xos mayinlik va yaltiroqlik, matolarning öziga xos sifatini nihoyatda ustalik b-n körsata oldi. B. ijodida barokko dabdabali portretining öziga xos turi şakllandi, u haqqoniyligi, ötkir ruhiy holati va bezaklarga boyligi b-n ajralib turadi («Lyudovik XIV», marmar, 1665). B. ijodi 17—18-a.lar Yevropa san'atiga katta ta'sir körsatdi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БЕРНИНИ Жованни (Жан) Лоренцо (1598.8.12, Неаполь1680.12.11, Рим) — италиялик меъмор ва ҳайкалтарош, барокко услубининг йирик вакили. Б. яратган меъморий обидалар ўзининг кенг фазовий маконни эгаллаши, дабдабали ва сербезаклиги, перспектива имкониятларидан эркин ва дадил фойдаланилгаии ҳамда санъатлар уйғунлигининг яхлитлиги б-н ажралиб туради (Римдаги Сант Андреа аль Квиринале черкови, 1653— 58; Авлиё Пётр майдони мажмуаси, 1657—63). Булар Римнинг меъморий қиёфасини шаклланишида муҳим роль ўйнайди. Ўз ижодида меъморлик ва ҳайкалтарошликни ўзаро уйғунлигига интилди, шу мақсадда турли хом ашё, ранг бериш, нур имкониятларидан унумли фойдалана олди (Авлиё Пётр собори ички безаклари ва ундаги Авлиё Пётр минбари, 1657—66), ҳайкалтарошликда мармарга ишлов бериб, силлиқлаб яратилган асар таъсирчанлигини оширишга муяссар бўлди, натурага жуда ўхшашини таъминлаб, одам терисига хос майинлик ва ялтироқлик, матоларнинг ўзига хос сифатини ниҳоятда усталик б-н кўрсата олди. Б. ижодида барокко дабдабали портретининг ўзига хос тури шаклланди, у ҳаққонийлиги, ўткир руҳий ҳолати ва безакларга бойлиги б-н ажралиб туради («Людовик XIV», мармар, 1665). Б. ижоди 17—18-а.лар Европа санъатига катта таъсир кўрсатди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.