Bernora Rahimovna Qoriyeva
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 308–309-b. — ziyouz.com
Qoriyeva Bernora Rahimovna (1936.28.1. Toşkent) — balerina, baletmeyster. R. Qoriyevning qizi. SSSR xalq artisti (1973), Özbekiston xalq artisti (1964). Qirgiziston xalq artisti (1996), prof. (1985 y.dan). Toşkent (1952) va Moskva Katta opera va balet teatri qoşidagi akademik xoreografiya bilim yurtini (1955), Toşkent madaniyat in-tini tugatgan (1980). 1955 y.dan Navoin nomidagi opera va balet teatrida balerina. baletmeyster. 1985—98 y.larda Özbekisgon teatr arboblari uyuşmasi raisi. 1994—2002 y.lar Navoiy nomidagi opera va balet teatri direktori va badiiy rahbari. Q. repertuari asosini jahon mumtoz va zamonavyay baletlar taşkil qiladi: Mariya («Boqçasaroy favvorasp»), Şopeniapa (F.Şopsn. ATlaçunov. «Şopeniana»). Jizel (L.Atan. «Jiçel»), Frigiya (A.Xaçaguryan. «Spartak»). Xonim (D.Şostakoviç, «Lolita va bezori») va mumtoz balet texnikasini puxta egallagan akgrisa har bir obrazla qahramnlarining içki keçinmalari, his-tuygularini berişda mohirlik körsatadi. Bu ayniqsa, zamondoş kompozitorlar yaratgan «Maskarad» (Nina), «Momaqaldiroq söqmoqlarida» (Sari), «Don Juan» (Donna Anna), «Anna Karenina» (Anna Karenina) kabi baletlarida öz ifodasini topdi. Milliy repertuarda u gavdalantirgan Mehri (M. Leviyev, «Suhayl va Mehri»), Soxani, Zarrina (M.Aşrafiy, «Sevgi tumori», «Sevgi va qiliç»), Nurxon (A. Koz-lovskiy, «Tanavor»), Nargis (U. musayev, «Afsonalar vodiysida») obrazlari madaniy hayotda katta voqea böldi. U «Muhabbat afsonasi» (T.Jalilov, B.Broviin) opera-baletining balet partiyalari ijodkoridir. 80- y. larning 1-yarmida Q. Hamza, Blok, Turgenev asarlari asosida «Zaharli hayot», «Notaniş ayol», «Elegiya» baletlarini yaratilişida (kom-pozitor R.Vildanov bilan hamkorlik-da) faol qatnaşib, özi Maryam, Ayol hamda Asya Polozova va Liza kalitina kabi rus ayollarining dramatizmga töla poetik obrazlarini yaratdi. Ketma-ket Julyetta, Ofeliya (P. Çaykovskiy , «Romeo va Julyetta», «Hamlet»), Dezdemona (Persell, «Otello») obrazlarini gavdalantirdi. Q. ijodiga bağişlangan «Bernora Qoriyeva raqsga tuşadi» va «Men balerinaman» filmlari işlangan. Yevropa, Osiyo, Şim. va Jan. Amerika mamlakatlarida gastrolda bölgan. SSSR Davlat (1983) va Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofotlari (1970, 1982) laureati. «Döstlik» ordeni (1996) bilan mukofotlangan.
Ad.: Avdeyeva L., Bernara Kariyeva, T., 1996.
Muhsin Qodirov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОРИЕВА Бернора Раҳимовна (1936.28.1. Тошкент) — балерина, балетмейстер. Р. Қориевнинг қизи. СССР халқ артисти (1973), Ўзбекистон халқ артисти (1964). Қиргизистон халқ артисти (1996), проф. (1985 й.дан). Тошкент (1952) ва Москва Катта опера ва балет театри қошидаги академик хореография билим юртини (1955), Тошкент маданият ин-тини тугатган (1980). 1955 й.дан Навоин номидаги опера ва балет театрида балерина. балетмейстер. 1985—98 й.ларда Ўзбекисгон театр арбоблари уюшмаси раиси. 1994—2002 й.лар Навоий номидаги опера ва балет театри директори ва бадиий раҳбари. Қ. репертуари асосини жаҳон мумтоз ва замонавяй балетлар ташкил қилади: Мария («Боқчасарой фавворасп»), Шопениапа (Ф.Шопсн. АТлачунов. «Шопениана»). Жизель (Л.Атан. «Жичель»), Фригия (А.Хачагурян. «Спартак»). Хоним (Д.Шостакович, «Лолита ва безори») ва мумтоз балет техникасини пухта эгаллаган акгриса ҳар бир образла қаҳрамнларининг ички кечинмалари, ҳис-туйгуларини беришда моҳирлик кўрсатади. Бу айниқса, замондош композиторлар яратган «Маскарад» (Нина), «Момақалдироқ сўқмоқларида» (Сари), «Дон Жуан» (Донна Анна), «Анна Каренина» (Анна Каренина) каби балетларида ўз ифодасини топди. Миллий репертуарда у гавдалантирган Меҳри (М. Левиев, «Суҳайл ва Меҳри»), Сохани, Заррина (М.Ашрафий, «Севги тумори», «Севги ва қилич»), Нурхон (А. Коз-ловский, «Танавор»), Наргис (У. мусаев, «Афсоналар водийсида») образлари маданий ҳаётда катта воқеа бўлди. У «Муҳаббат афсонаси» (Т.Жалилов, Б.Бровиин) опера-балетининг балет партиялари ижодкоридир. 80- й. ларнинг 1-ярмида Қ. Ҳамза, Блок, Тургенев асарлари асосида «Заҳарли ҳаёт», «Нотаниш аёл», «Элегия» балетларини яратилишида (ком-позитор Р.Вильданов билан ҳамкорлик-да) фаол қатнашиб, ўзи Марьям, Аёл ҳамда Ася Полозова ва Лиза калитина каби рус аёлларининг драматизмга тўла поэтик образларини яратди. Кетма-кет Жульетта, Офелия (П. Чайковский , «Ромео ва Жульетта», «Ҳамлет»), Дездемона (Перселл, «Отелло») образларини гавдалантирди. Қ. ижодига бағишланган «Бернора Қориева рақсга тушади» ва «Мен балеринаман» фильмлари ишланган. Европа, Осиё, Шим. ва Жан. Америка мамлакатларида гастролда бўлган. СССР Давлат (1983) ва Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофотлари (1970, 1982) лауреати. «Дўстлик» ордени (1996) билан мукофотланган.
Ад.: Авдеева Л., Бернара Кариева, Т., 1996.
Муҳсин Қодиров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.