Bernulli tenglamasi
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 261-b. — ziyouz.com
Bernulli tenglamasi — gidrodinamikaning asosiy tenglamasi. Suyuqlik oqimi barqaror (statsionar) bölganda suyuqlikning oqiş tezligi v b-n bosimi r orasidagi munosabatni ifodalaydi. B. t.ga köra suyuqlik köndalang kesimi özgaruvçan gorizontal quvurdan oqayotgan bölsa, quvurning tor joylarida suyuqlikning tezlign kattaroq, bosimi kiçikroq va, aksinça, quvurning keng joylarida bosimi kattaroq, tezligi kiçikroqböladi. B. t. gidravlika masalalarini yeçişda, mas, quvurning biror köndalang kesimidan vaqt birligida oqib ötayotgan suyuqlik (yoki siqilgan gaz) miqdorini hisoblaşda işlatiladi. Buning uçun Pito nayçasi yordamida suyuqlikning bosimi aniqlanadi. B. t.ning gidravlika va texnika, gidrodinamikada muhim ahamiyati bor. Hajm birligidagi suyuqlik energiyasining saqlaniş qonunidan foydalanib D. Berpulli çiqargan (1738).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕРНУЛЛИ ТЕНГЛАМАСИ — гидродинамиканинг асосий тенгламаси. Суюқлик оқими барқарор (стационар) бўлганда суюқликнинг оқиш тезлиги v б-н босими р орасидаги муносабатни ифодалайди. Б. т.га кўра суюқлик кўндаланг кесими ўзгарувчан горизонтал қувурдан оқаётган бўлса, қувурнинг тор жойларида суюқликнинг тезлигн каттароқ, босими кичикроқ ва, аксинча, қувурнинг кенг жойларида босими каттароқ, тезлиги кичикроқбўлади. Б. т. гидравлика масалаларини ечишда, мас, қувурнинг бирор кўндаланг кесимидан вақт бирлигида оқиб ўтаётган суюқлик (ёки сиқилган газ) миқдорини ҳисоблашда ишлатилади. Бунинг учун Пито найчаси ёрдамида суюқликнинг босими аниқланади. Б. т.нинг гидравлика ва техника, гидродинамикада муҳим аҳамияти бор. Ҳажм бирлигидаги суюқлик энергиясининг сақланиш қонунидан фойдаланиб Д. Берпулли чиқарган (1738).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.