Beşqiz
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 290–291-b. — ziyouz.com
Beşqiz — Surxondaryo viloyatidagi toğlar. ŞerobodSariqamiş qator tepa (gryada)lari tarkibiga kiradi. Jan. ğarbda Şerobod daryosi vodiysi va şim. şarqsa Köksoy vodiysi oraliğida. Uz. 12 km, eng baland joyi 956 m, çekkalarida 550—600 m gaça pasayadi. Jan.şarqiy yon bağirlari ança tikroq va kambar, yuqori paleogenning ohaktoşlaridan tuzilgan. Şim.ğarbiy yon bağirlari yuqori bör davrining qumtoş, alevrolit, ohaktoşlari va gipedan taşkil topgan. Paleogenning qattiq ohaktoşlari (buxoro yarusi) tik yon bağirlar hosil qilgan (Qangli tizmasi). Yon bağirlarni kesib ötgan quruq soylarda tor daralar (Qopçiğay darasi va b.) mavjud. Erta bahorda jala yoqqan paytlarda muvaqqat oqimlar vujudga keladi. Nuraş qobiği bölgan joylarda töq böz tuproqlar tarkib topgan, ular asosan dağal mexanik tarkibga ega. Yon bağirlarda qönğirboş, iloq, efemeroidlar, ular b-n birga toğ şuvoği, biyurğun, şöra, gulxayri, oqquray ösadi. Bahor va kuzda yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕШҚИЗ — Сурхондарё вилоятидаги тоғлар. ШерободСариқамиш қатор тепа (гряда)лари таркибига киради. Жан. ғарбда Шеробод дарёси водийси ва шим. шарқца Кўксой водийси оралиғида. Уз. 12 км, энг баланд жойи 956 м, чеккаларида 550—600 м гача пасаяди. Жан.шарқий ён бағирлари анча тикроқ ва камбар, юқори палеогеннинг оҳактошларидан тузилган. Шим.ғарбий ён бағирлари юқори бўр даврининг қумтош, алевролит, оҳактошлари ва гипедан ташкил топган. Палеогеннинг қаттиқ оҳактошлари (бухоро яруси) тик ён бағирлар ҳосил қилган (Қангли тизмаси). Ён бағирларни кесиб ўтган қуруқ сойларда тор даралар (Қопчиғай дараси ва б.) мавжуд. Эрта баҳорда жала ёққан пайтларда муваққат оқимлар вужудга келади. Нураш қобиғи бўлган жойларда тўқ бўз тупроқлар таркиб топган, улар асосан дағал механик таркибга эга. Ён бағирларда қўнғирбош, илоқ, эфемероидлар, улар б-н бирга тоғ шувоғи, биюрғун, шўра, гулхайри, оққурай ўсади. Баҳор ва кузда яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.