Betaga
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 276–277-b. — ziyouz.com
Betaga (Festuca sulcata Hack)— buğdoydoşlar oilasiga mansub köp yillik öt, ildiz oldi serbarg böladi. Böyi 35—45 sm. Iyunda gullaydi. Sent. ning birinçi yarmida uruği pişadi. Kuzgi namlikda kökarib, qişda maysa böladi. B. çim hosil qiluvçi ösimlik. Çimning diametri 70—110 sm ga yetişi mumkin, lekin bunda çimning markazi albatta qurigan böladi. Toğlarning örta va yuqori qismlaridagi tekisliklar va şim. qiyaliklarda şuvoq va çalov (5Ira) larning har xil turlari b-n birga öziga xos betagazorlar yuzaga keltiradi. B.ni qöy, eçki, yilqi va qoramol ayniqsa bahorda (gullagunça) va kuzda (namlikda çiqqan yangi barglarini) xuş körib yeydi. Havo sernam kelgan yillarda uni piçanga öriş ham mumkin. Maysasida 14,6% protein, 3,3% yoğ va 24,6% kletçatka; boşoq çiqarganda 11,7% protein, 29,6% kletçatka; gulla Betaga.
ganda 9,7% protein, 29,6% kletçatka; uruğlaganda 8,3% protein va 31,0% kleçatka bölişi aniqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕТАГА (Festuca sulcata Hack)— буғдойдошлар оиласига мансуб кўп йиллик ўт, илдиз олди сербарг бўлади. Бўйи 35—45 см. Июнда гуллайди. Сент. нинг биринчи ярмида уруғи пишади. Кузги намликда кўкариб, қишда майса бўлади. Б. чим ҳосил қилувчи ўсимлик. Чимнинг диаметри 70—110 см га етиши мумкин, лекин бунда чимнинг маркази албатта қуриган бўлади. Тоғларнинг ўрта ва юқори қисмларидаги текисликлар ва шим. қияликларда шувоқ ва чалов (5Ира) ларнинг ҳар хил турлари б-н бирга ўзига хос бетагазорлар юзага келтиради. Б.ни қўй, эчки, йилқи ва қорамол айниқса баҳорда (гуллагунча) ва кузда (намликда чиққан янги баргларини) хуш кўриб ейди. Ҳаво сернам келган йилларда уни пичанга ўриш ҳам мумкин. Майсасида 14,6% протеин, 3,3% ёғ ва 24,6% клетчатка; бошоқ чиқарганда 11,7% протеин, 29,6% клетчатка; гулла Бетага.
ганда 9,7% протеин, 29,6% клетчатка; уруғлаганда 8,3% протеин ва 31,0% клечатка бўлиши аниқланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.