Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Betaraf zona

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 279-b. — ziyouz.com

    Betaraf zona — manfaatdor davlatlar örtasida tuzilgan şartnomaga binoan harbiy harakat maydoniga aylantirilmaydigan, harbiy baza sifatida foydalanişga yöl qöyilmaydigan hudud. Davlatlar hududining ba'zi yer maydonlari yoki ular suverenitetiga kirmaydigan yerlar ham B. z.ga aylantirilişi mumkin. B. z. manfaatdor davlat tomonidan bir tomonlama tartibda yoki xalqaro şartnoma asosida taşkil etiladi. Qirğoq böyida joylaşgan bironbir davlat tomonidan boşqa davlatlar örtasidagi uruş paytida öz xavfeizligini ta'minlaş uçun muvaqqat B. z. tuzilişi mumkin. Muvaqqat B. z.lar sirasiga uruşlarda katnaşayotgan tomonlar muzoqaralar olib boriş (mas, harbiy asirlarni, yarador va bemorlarni almaşiş, sulh tuziş haqida), madaniy va tarixiy yodgorliklarni muhofaza etiş uçun belgilaydigan zonalar ham kiradi. B. z.larni tuziş b-n bir vaqtda köpinça demilitarizatsiya amalga oşiriladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БЕТАРАФ ЗОНА — манфаатдор давлатлар ўртасида тузилган шартномага биноан ҳарбий ҳаракат майдонига айлантирилмайдиган, ҳарбий база сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайдиган ҳудуд. Давлатлар ҳудудининг баъзи ер майдонлари ёки улар суверенитетига кирмайдиган ерлар ҳам Б. з.га айлантирилиши мумкин. Б. з. манфаатдор давлат томонидан бир томонлама тартибда ёки халқаро шартнома асосида ташкил этилади. Қирғоқ бўйида жойлашган биронбир давлат томонидан бошқа давлатлар ўртасидаги уруш пайтида ўз хавфеизлигини таъминлаш учун муваққат Б. з. тузилиши мумкин. Муваққат Б. з.лар сирасига урушларда катнашаётган томонлар музоқаралар олиб бориш (мас, ҳарбий асирларни, ярадор ва беморларни алмашиш, сулҳ тузиш ҳақида), маданий ва тарихий ёдгорликларни муҳофаза этиш учун белгилайдиган зоналар ҳам киради. Б. з.ларни тузиш б-н бир вақтда кўпинча демилитаризация амалга оширилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.