Beton

Beton (frans. beton va lot. bitumon— toğ smolasi)—boglovçi modda (mas, sement), suv, töldirgiçlar (mas, şagal, qum), ayrim hollarda qöşilmalar qöşib tayyorlanadigan qorişmaning ziçlaşib qotişi natijasida hosil böladigan quriliş material i. Qadimda B.dan gumbaz, qubbalar, ravoqlar, katta inşootlar qurişda işlatişgan. Bunda boglovçi material sifatida loy, gips, ohak, asfaltdan foydalanişgan. B. texnologiyasining takomillaşuvi sement işlab çiqarilişi b-n boğliq. 19-a.da temirbetonning ixtiro qilinişi B.ning keng tarqalişiga olib keldi. Hajmiy massasiga (kgĞm3 larda hisoblanadi) köra, B.ning juda ogir (2500 dan yuqori), oğir (1800 dan 2500 gaça,) yengil (500 dan 800 gaça) va alohida yengil (500 dan past); boglovçi moddaning turiga köra, sementli, silikatli, gipeli, asfaltbetonlar, polimerbetonlar va b. xillarga; vazifasiga kura, oddiy (sanoat, fuqaro qurilişi uçun işlatiladigan), gidrotexnika, yöl qurilişi, issiqlik izolyatsiyasi, manzarali işlarga, maxsus işlarga (kimyoviy turgun, olovbardoş, yadro nurlanişlaridan himoya qmliş va b. uçun) möljallangan xillari bor. B.ning asosiy sifat körsatkiçi siqilişga mustahkamligi hisoblanadi va şu xususiyati b-n uning markalari belgilanadi.