Betpaqdala

Betpaqdala — Qozoğistondagi çul. Sarisuv daryosi quyi oqimi va Çu daryosidan Balxaş kuligaça (500 km) çözilgan. Jan.da Çu daryosi b-n çegaralangan, şim. çegarasi 46°30' ş. k.ka töğri keladi. Mayd. qariyb 75 ming km2. B. urqirli baland tekislik; dengiz sathidan urtaça bal. 300—350 m, garbiy qismining bal. 250 m, şarqiy kismi esa (Möyinti daryosi yaqinida) 450 m. Eng baland joyi 974 m (Taroz ş. yaqinida). Tepaliklari yassi, köpinça granit va slanetslar yer yuzasiga çiqib yotadi. B.ning ğarbiy qismi gilli yerlar bölib, şurxok, taxirşur kul köp. Örta va jan. qismi döng qumliklardan iborat, yer yuzasi çaqirtoş b-n qoplangan; şarqiy qismida tepa, qir va yakka toğlar: Boyqora (665 m), Jeltov (974 m) toğlari bor. B. iqlimi keskin kontinental, yozi issiq va quruq, qişi qattiq sovuq, yiliga 100—150 mm yopin tuşadi. Yanv. ning urtaça t-rasi —12' dan —14° gaça, iyulniki 24—26°. Doimiy oqar suv yuq, erta bahorda oqib, yezda qurib qoladigan soy, jilğalar bor. Ösimlik siyrak, şuvoqning bir neça turi, şuningdek, şöra usadi. Soy va botiqlarda burgan, teresken, şuvoq, betaga uçraydi. B. bahorgi va kuzgi yaylov. Suğoriş, ekin ekiş, yaylovlarga suv çiqariş sohasida katta işlar qilinmoqda. Gips, qörğoşin va temir rudalari, marmar, toğ xrustali, kvarsit, yaşma, tuz va b. fonda li kazilma konlari topilgan.