Bezorilik
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 195–196-b. — ziyouz.com
Bezorilik — şaxsning jamoat tartibini qöpol ravişda buzişi va jamiyatga oşkora hurmatsizlik körsatişdan iborat xatti-harakati. Qonunlarda ma'muriy javobgarlikka tortiş mumkin bölgan mayda B. va jinoiy javobgarlikka tortiladigan B.ka oid tegişli jazo çoralari qöllaniladi.
Jamoat tartibini va fuqarolarning osoyiştaligini buzuvçi xattiharakatlarda ifodalangan jamiyatda yuriş-turiş qoidalarini qasddan mensimaslik, ya'ni, mayda B. uçun eng kam oylik iş haqining 3 baravaridan 5 baravarigaça miqdorda jarima soliş yoki 15 sutkagaça muddatga ma'muriy qamoqqa oliş b-n jazolanadi (ÖzR MJKning 183-moddasi).
Jinoyat huquqida B. xususan jiddiy zarar yetkaziş b-n boğliq bölgan holda sodir etilsa, eng kam oylik iş haqining 50 baravaridan 100 baravarigaça miqdorda jarima yoki 3 y.gaça axloq tuzatiş işlari yoxud 6 oygaça qamoq b-n jazolaniş nazarda tutilgan. B. umum e'tirof etgan axloqqoidalarini namoyişkorona mensimaslikda ifodalangan ötaketgan behayolik b-n qilinsa; yoş bola, qariya, noğiron, ojiz ahvoldagi şaxslarni xörlab, köp miqdorda zarar yetkazib, birovning mulkini nobud qilib yoki unga şikast yetkazib, sodir etilgan bölsa, aşaddiy B. deb hisoblanadi va S y.gaça muddatga ozodlikdan mahrum qiliş b-n jazolanadi. B. takroran yoki xavfli retsidivist tomonidan; öqotar qurolni namoy-iş qilib, uni qöllaş b-n qörqitib yoki köllab; ommaviy tadbirlar ötka-zilayotgan vaqtda jamoat tartibini saqlaş vazifasini bajarib turgan hokimiyat vakiliga yoki jamoatçilik vakiliga yoxud bezorilik harakatlarini oldini oliş çorasini kurgan boşqa fuqarolarga qarşilik körsatib, sodir etilsa, öta aşaddiy B. hisoblanadi va 5 y.dan 8 y.gaça muddatga ozodlikdan mahrum qiliş bilan jazolanadi (ÖzR JKning 277-moddasi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕЗОРИЛИК — шахснинг жамоат тартибини қўпол равишда бузиши ва жамиятга ошкора ҳурматсизлик кўрсатишдан иборат хатти-ҳаракати. Қонунларда маъмурий жавобгарликка тортиш мумкин бўлган майда Б. ва жиноий жавобгарликка тортиладиган Б.ка оид тегишли жазо чоралари қўлланилади.
Жамоат тартибини ва фуқароларнинг осойишталигини бузувчи хаттиҳаракатларда ифодаланган жамиятда юриш-туриш қоидаларини қасддан менсимаслик, яъни, майда Б. учун энг кам ойлик иш ҳақининг 3 бараваридан 5 бараваригача миқдорда жарима солиш ёки 15 суткагача муддатга маъмурий қамоққа олиш б-н жазоланади (ЎзР МЖКнинг 183-моддаси).
Жиноят ҳуқуқида Б. хусусан жиддий зарар етказиш б-н боғлиқ бўлган ҳолда содир этилса, энг кам ойлик иш ҳақининг 50 бараваридан 100 бараваригача миқдорда жарима ёки 3 й.гача ахлоқ тузатиш ишлари ёхуд 6 ойгача қамоқ б-н жазоланиш назарда тутилган. Б. умум эътироф этган ахлоққоидаларини намойишкорона менсимасликда ифодаланган ўтакетган беҳаёлик б-н қилинса; ёш бола, қария, ноғирон, ожиз аҳволдаги шахсларни хўрлаб, кўп миқдорда зарар етказиб, бировнинг мулкини нобуд қилиб ёки унга шикаст етказиб, содир этилган бўлса, ашаддий Б. деб ҳисобланади ва S й.гача муддатга озодликдан маҳрум қилиш б-н жазоланади. Б. такроран ёки хавфли рецидивист томонидан; ўқотар қуролни намой-иш қилиб, уни қўллаш б-н қўрқитиб ёки кўллаб; оммавий тадбирлар ўтка-зилаётган вақтда жамоат тартибини сақлаш вазифасини бажариб турган ҳокимият вакилига ёки жамоатчилик вакилига ёхуд безорилик ҳаракатларини олдини олиш чорасини курган бошқа фуқароларга қаршилик кўрсатиб, содир этилса, ўта ашаддий Б. ҳисобланади ва 5 й.дан 8 й.гача муддатга озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади (ЎзР ЖКнинг 277-моддаси).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.