Binğozi

Binğozi — Liviyadagi şahar va port, Örta dengizning Sidra qöltiğidagi qoyali burunning jan. çekkasida joylaşgan. Aholisi 446 ming kişi (1988). Xalqaro aeroport bor. B.ni mil. av. 446 y.da yunonlar Yevxosperdes, rimliklar Berenike, örta asrlarda Bernik deb atagan. 1450 y.da arablar egallab, uni avliyo Sidi bin Ğoziy nomi b-n B. deb atay boşladi. 1517 — 1911 y.larda B. Usmonli turklar saltanati tarkibida böldi. 1911 y. okt. da Italiya qöşinlari egalladi va 1942 y.gaça Italiyaning Şim. Afrikadagi harbiydengiz bazasi bölib turdi. 2-jahon uruşi davrida şahar qattiq şikastlandi. 1942 y.dan Britaniyaning harbiy ma'muriyati markazi bölgan. 1949 y.da Liviyaning Kirenaika viloyatining markaziga aylantirildi. 1951 y.dek.da Liviya podşoligining ikkinçi poytaxti deb e'lon qilindi. Şundan buyen B. Tripoli şahri b-n navbatmanavbat ikki yildan teng huquqli poytaxt bölib turdi. B.da 1969 y. 1 sent.gaça podşo qarorgohi bölgan.

B.da Tripolidagi çet el vakolatdenalari va missiyalarining filiallari bor. B. kattaligi va eksport va import hajmi jihatidan mamlakatda Tripoli ş.dan keyin turadi (çetga teri xom aşyosi, jun çikariladi). Liviyaning Tripoli — Tobruk avtomobil yölidagi muhim savdo va sanoat markazlaridan. B. dengiz, havo, avtomobil yöllari orqali mamlakatning içki r-nlari va xorijiy mamlakatlar b-n boğlangan. Metallurgiya, elektrotexnika sanoati rivojlangan. Sement va asfalt z-dlari bor. Zaytun moyi, meva suvlari, konserva va b. mahsu/yutlar işlab çiqariladi. Dengizdan budut (dengiz hayvoni) va baliq ovlanadi. B. yaqinidan tuz qazib olinadi. B.da Liviya unti, kollejlar, ilmiy, madaniy markazlar, dam oliş va turistik majmualar, muzey, kinoteatr, mehmonxona, kutubxonalar bor. Kurort şahar. B.ning köhna qismida me'moriy yodgorliklardan Jome ulKabir masjidi (16-a.) va b. saqlangan.