Biokimyo instituti

Biokimyo instituti BIOKIMYO INSTITUTI, Özbekiston FA Biokimyo instituti — i. t. muassasasi, 1967 y. Özbekiston FA Ölka meditsinasi in-tining biokimyo lab. b-n Zoologiya va parazitologiya in-tining biokimyo va biofizika bölimi negizida taşkil etilgan. Intda olib boriladigan tadqiqotlar biologik sistemalar tuzilişining biokimyoviy asoslari va boşqaruvini örganiş, tirik organizmlar faoliyatining biokimyoviy va molekulyar mexanizmlarini tadqiq etiş; normal va patologik holatlarda hujayra membranasi va hujayra içidagi biokimyoviy jarayonlarga gormonlar va b. biologik faol moddalar ta'sirini örganiş, şuningdek ularning ta'sir mexanizmlaridagi yangi hodisalarni oçiş; organizmda yod yetişmasligi hamda buqoq paydo bölişining biokimyoviy va molekulyar mexanizmlarini izlaş, qandli diabetda glyukozaning hujayra içiga ötmaslik sabablarining molekulyar asoslarini topiş va hujayra qobiği tuzilişining ahamiyatini aniqlaş, Örta Osiyo ilonlaridan olinadigan zaharlar tarkibini örganiş va ulardan kimyoviy sof biologik faol moddalar (fermentlar, toksinlar, turli peptidlar) ajratib oliş hamda ularning tirik organizmlarga ta'sir etiş jarayonlarini örganişdan iborat. Hujayra va sun'iy membranalarning özaro ta'sirini örganiş asosida original liposomalar yaratiş usuli işlab çiqilgan. Liposomalar öz tarkibidagi fiziologik faol moddalar — dori-darmonlarni belgilangan a'zolarga yetkazişni ta'minlaydi. Ularning bu xususiyati gen va membrana injeneriya sida qöllaniladi. Bulardan taşqari, hayvon mahsulotlaridan ajratib olingan nerv östiruvçi omil — radioprotektorlarning fizikkimyoviy xususiyatlari va ta'sir mexanizmlari ham örganilmoqda. Intda 8 lab. bölib, ularda 105 xodim, jumladan Özbekiston FA 3 akademigi (Yo. X. Töraqulov, J. H. Hamidov, T. Soatov), 14 fan d-ri, 33 fan nomzodi faoliyat körsatadi (2000). Intda olib borilgan ilmiy işlar hamda fundamental tadqiqotlar uçun int olimlaridan bir guruhi Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölgan (1985, 1990, 1992).