Biologik preparatlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 337-b. — ziyouz.com
Biologik preparatlar BIOLOGIK PREPARATLAR, biopreparatlar — q. x.da hayvonlarning yuqumli va invazion kasalliklariga diagnoz qöyiş, kasalliklarning oldini oliş, davolaş, mahsuldorligini oşirişda, şuningdek ösimliklarni zararkunanda va kasalliklardan himoya qiliş, tuproqunumdorligini oşirişda qöllaniladigan biologik vositalar. Veterinariyada B. p.ning quyidagi turlari mavjud: davolaş uçun (maxsus giperimmunli zardoblar, gammaglobulinlar); kasalliklarning oldini oliş uçun (vaksinalar, anatoksinlar); diagnostika uçun (allergenlar, antigenlar, diagnostik zardoblar, bakteriofaglar), stimulyatorlar (hayvonlar qon zardobi, böğoz biyalar qon zardobi, B12 vitamini va b). Özbekistonda B. p. Davlat biologiya k-tida, i. t. institutlarida, veterinariya lab.larida har bir turdagi preparatlar uçun yagona bölgan uslub böyiça ÖzR Qişloq va suv xöjaligi vazirligi Davlat veterinariya boş boşqarmasi tomonidan tasdiqlangan texnikmeyoriy hujjatlarga muvofiq işlab çiqariladi. B. p.ning tayyorlanişi va çiqarilişini mazkur korxona va muassasalarning biologiknazorat bölimi yoki nazorat lab., şuningdek Veterinariya preparatlari davlat ilmiynazorat lab. nazorat qiladi.
Q. x. ekinlarini va daraxtzorlarni zararkunanda haşarotlar va kasalliklardan himoya qilişda spora hosil qiluvçi entomopatogen bakteriyalar (dendrobatsillin, entobakterin, dipel va b.) asosida tayyorlangan bakterial preparatlar qöllaniladi. Dalalar, piçanzorlar, boğlarni, omborlarni kemiruvçilar (siçqon, kalamuş va b.)dan himoya qilişda bakterodensidlar işlab çiqariladi. Tuproq unumdorligini oşirişda nitragin va b.dan foydalaniladi (q. Bakterial öğitlar).
B. p.ning atrof muxit va inson uçun xavfi kam bölib, tanlab ta'sir etadi va biotsenozdat tabiiy aloqadorlikni buzmaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БИОЛОГИК ПРЕПАРАТЛАР, биопрепаратлар — қ. х.да ҳайвонларнинг юқумли ва инвазион касалликларига диагноз қўйиш, касалликларнинг олдини олиш, даволаш, маҳсулдорлигини оширишда, шунингдек ўсимликларни зараркунанда ва касалликлардан ҳимоя қилиш, тупроқунумдорлигини оширишда қўлланиладиган биологик воситалар. Ветеринарияда Б. п.нинг қуйидаги турлари мавжуд: даволаш учун (махсус гипериммунли зардоблар, гаммаглобулинлар); касалликларнинг олдини олиш учун (вакциналар, анатоксинлар); диагностика учун (аллергенлар, антигенлар, диагностик зардоблар, бактериофаглар), стимуляторлар (ҳайвонлар қон зардоби, бўғоз биялар қон зардоби, В12 витамини ва б). Ўзбекистонда Б. п. Давлат биология к-тида, и. т. институтларида, ветеринария лаб.ларида ҳар бир турдаги препаратлар учун ягона бўлган услуб бўйича ЎзР Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги Давлат ветеринария бош бошқармаси томонидан тасдиқланган техникмеъёрий ҳужжатларга мувофиқ ишлаб чиқарилади. Б. п.нинг тайёрланиши ва чиқарилишини мазкур корхона ва муассасаларнинг биологикназорат бўлими ёки назорат лаб., шунингдек Ветеринария препаратлари давлат илмийназорат лаб. назорат қилади.
Қ. х. экинларини ва дарахтзорларни зараркунанда ҳашаротлар ва касалликлардан ҳимоя қилишда спора ҳосил қилувчи энтомопатоген бактериялар (дендробациллин, энтобактерин, дипел ва б.) асосида тайёрланган бактериал препаратлар қўлланилади. Далалар, пичанзорлар, боғларни, омборларни кемирувчилар (сичқон, каламуш ва б.)дан ҳимоя қилишда бактероденцидлар ишлаб чиқарилади. Тупроқ унумдорлигини оширишда нитрагин ва б.дан фойдаланилади (қ. Бактериал ўғитлар).
Б. п.нинг атроф мухит ва инсон учун хавфи кам бўлиб, танлаб таъсир этади ва биоценоздат табиий алоқадорликни бузмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.