Bioorganik kimyo

Bioorganik kimyo — organik kimyo b-n biol.ning bir qança sohalaridan tarkib topgan fan. 20-a. ning 2-yarmida vujudga kelib, molekulyar biologiya, biokimyo va biol.ning boşqa tarmoqlari b-n çambarças boğlangan holda rivojlanmoqsa. Asosan, biopolimerlar (oqsillar va peptidlar, nuklein kislotalar va nukletoidlar, lipidlar, polisaxaridlar va b.) hamda bioregulyatorlar (fermentlar, vitaminlar, gormonlar, jumladan fitogormonlar, şuningdek sintez yöli b-n tayyorlangan biologik faol birikmalar, mas, dori preparatlar, östiruvçi moddalar, insektofungitsidlar, gerbitsidlar va h. k.ni tadqiq qiladi, ularni kimyoviy jihatdan toza holda sintez qiladi, tuzilişini aniqlaydi, bu moddalarning tuzilişi b-n biologik xossalari örtasidagi boğlanişni oçib beradi, biopolimerlar, şuningdek tabiiy va sintetik bioregulyatorlar biologik ta'sirining kimyoviy tomonlarini örganadi.

B. k.da asosiy muammolarning hal qilinişi biol.ning yanada rivojlanişi uçun katta ahamiyatga ega. Eng muhim biopolimerlar b-n bioregulyatorlarning tuzilişini va xossalarini aniqlamasdan hayotjarayonlarining mohiyatini biliş, ayniqsa, köpayiş (urçiş) va irsiy belgilarning nayelga ötişi, hujayralarning ösişi, immunitet, xotira, nerv impulsi va b. murakkab hodisalarni boşqariş yöllarini topiş mumkin emas. Fermentlarning tuzilişini va ta'sir mexanizmini örganiş asosida yuksak darajada faol katalizatorlar vujudga keltiriş, muskul qisqarişini örganiş asosida kimyoviy energiyani bevosita mexanik energiyaga aylantiriş, biologik sistemalarda axborot (informatsiya) saqlanişi va naslga utişi prinsiplari, hujayralardagi köp komponentoy sistemalarning öz-özini boşqariş prinsiplaridan texnikada foydalaniş muammolarini hal etiş B. k. sohasida ötkaziladigan tadqiqotlarga boğliq.