Bioptika

Bioptika (bio... va yun. optike — nur) — biol.ning nur hosil bölişi va tarqalişi, uning turli moddalar b-n özaro ta'sirini tekşiradigan bölimi. B. organizmlarning yoruğlik nurini qabul qiliş, undan köriş va möljal olişda foydalaniş b-n boğliq bölgan hodisalarni örganadi. Yoruğlik nuridan ta'sirlaniş va unga reaksiya kursatiş eng sodda organizmlardan tortib yuksak ösimliklar va hayvonlargaça bölgan xususiyatdir. B. turliça namoyon böladi. Bir hujayralilarda yoruğlik qabul qiladigan maxsus organoid— xromatofor ham uçraydi. Yuksak tuzilgan hayvonlarning maxsus organi — közi va nerv sistemasi yoruğlikni qabul qiliş b-n bir qatorda, jismlar tasvirini va ularga xos bölgan xususiyatlarni farqlab oladi. Köz turli organizmlarda turliça tuzilgan. Haşarotlar va qisqiçbaqasimonlarning közlari köp sonli ommatidlar (közaçalar)dan taşkil topgan murakkab fasetkali xarakterga ega bölsa, boşoyoqli mollyuskalar va umurtqalilarda murakkab tuzilgan bölib, şox parda, köz gavhari singari optik elementlarga ega. Köz fotoretseptor sifatida farqlaş çegarasi, akkomodatsiya apparati, mutlaq sezgirligi va ranglarni farqlaş xususiyatlariga ega. B. közlarning tuzilişi b-n bir qatorda köriş va farklaş faoliyati yordamida tur uçun xos bölgan signallar, ya'ni rang, turqavtor, imoişora, mimika, ogoxlantiruvçi va qörkituvçi holatlar; tana şakli, gul va mevalar rangini ifodalovçi signallarni qabul qiliş mexanizmlarini ham örganadi. Köriş organining faoliyati va xossalari muhit şaroiti xususiyatiga (yoritilganlik, yoritiliş intensivligi, nurning spektr tarkibi, muhitning tiniklik darajasi va b.) b-n ham boğliq.