Biotsenoz

Biotsenoz (bio... va yun. koinos — umumiy) — şartşaroiti bir xildagi muhitga moslaşib olgan va bitta joyning uzida birga yaşaydigan barça organizmlar. B.da yaşaydigan ösimlik hamda hayvonlar doim bir-biriga ma'lum munosabatda böladi. Ularning şu munosabati hayot keçiriş şaroitiga ham ta'sir kursatib turadi. B. u mumiy tabiiy kompleks — biogeotsenozning bir qismidir. Odamking xöjalik faoliyati B.ni özi uçun foydali tomonga qarab özgartirişi mumkin. Turlar urtasidagi munosabatlarning ikki va undan köp tur uçun qulaylik tuğdiradigan xili özaro yordam deyiladi. Maye, haşarotlar yordamida çanglanadigan ösimliklar çangni bir usimlikdan ikkinçi usimlikka olib ötadigan va şu b-n ösimliklarning çetdan çanglanişini ta'minlaydigan haşarotlarga muhtojdir. Boşqa hollarda turlar orasidagi munosabatlar uzaro qaramaqarşi tarzda buladi. Yirtqiçlikda bir tur hayvonlar boşqa tur hayvonlarni yeydi. Ikkala tur taşqi muhitning bir xildagi şartşaroitidan foydalansayu, uşa şartşaroit miqdori çeklanib qoladigan bölsa, bunday turlar özar o raqobat tarzidagi munosabatga utadi. Maye, Usimliklar yoruğlik va tuprokdagi mineral moddalar uçun raqobat qiladi. Mikroblardagiantibioz qaramaqarşi munosabatlarning uziga xos şaklidir. Birga hayot keçirişning boşqa şakllari ham bor. Maye, simbioz, parazitizm. B.ni örganiş amaliy jihatdan muhim ahamiyat kasb etadi.