Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Bironsoy rasmlari

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 383–384-b. — ziyouz.com

    Bironsoy rasmlari — Nurota toğlari tarmoği (Qoratoğ) dagi Bironsoy darasi qoyatoşlariga işlangan tasvirlar; daraning ikki tomoni böylab 2,5—3 km masofaga çözilgan. 1967 y.da akad. Ya. Ğulomov rahbarligidagi arxeologik ekspeditsiya (J. Kabirov boşliq guruhi) tomonidan topilgan. Rasmlarda odam, öqyoy, ot, it, tuya, eçki, qöy, yovvoyi hayvonlardan tur (yovvoyi buqa, sigir), arxar, toğ eçkisi, buğu, tönğiz, böri, tulki, ilon, qoplon, yölbarslar tasvirlari aks etgan. Turli kattalikdagi (eng kattasi 1x1 m, eng kiçigi bir neça sm) B. r.ning umumiy soni 2 mingdan ortiq. Asosan oddiy çiziklar, soya, narsalarning şakl körinişi usulida qattiq buyumlar b-n uribçökiçlab, ba'zilari çizib, işqalab işlangan. Toşlar sathida işlaş jarayonida asboblarning dumaloq, bodomsimon çözinçoq, ba'zan törtburçak şaklli izlari qolgan. B. r. mazmuni jihatdan rangbarang: ov, çorvaçilik (tuyaçilik, yilqiçilik)ka oid manzaralar, maişiy hayot, diniy e'tiqod (zarduştiylik) b-n boglik lavhalar köpçilikni taşkil qiladi. B. r.ning eng qad.si mil. av. 3—2-ming yillikka mansub, şuningdek mil. av. 1-ming yillikka va mil. 1—7-a.larga oidlari ham ançagina. B. r. şu yerda yaşagan xalqning tarixi va madaniyati, urfodati, diniy e'tiqodini örganişda katta ilmiy ahamiyatga ega bölgan san'at obidasidir.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БИРОНСОЙ РАСМЛАРИ — Нурота тоғлари тармоғи (Қоратоғ) даги Биронсой дараси қоятошларига ишланган тасвирлар; даранинг икки томони бўйлаб 2,5—3 км масофага чўзилган. 1967 й.да акад. Я. Ғуломов раҳбарлигидаги археологик экспедиция (Ж. Кабиров бошлиқ гуруҳи) томонидан топилган. Расмларда одам, ўқёй, от, ит, туя, эчки, қўй, ёввойи ҳайвонлардан тур (ёввойи буқа, сигир), архар, тоғ эчкиси, буғу, тўнғиз, бўри, тулки, илон, қоплон, йўлбарслар тасвирлари акс этган. Турли катталикдаги (энг каттаси 1x1 м, энг кичиги бир неча см) Б. р.нинг умумий сони 2 мингдан ортиқ. Асосан оддий чизиклар, соя, нарсаларнинг шакл кўриниши усулида қаттиқ буюмлар б-н урибчўкичлаб, баъзилари чизиб, ишқалаб ишланган. Тошлар сатҳида ишлаш жараёнида асбобларнинг думалоқ, бодомсимон чўзинчоқ, баъзан тўртбурчак шаклли излари қолган. Б. р. мазмуни жиҳатдан рангбаранг: ов, чорвачилик (туячилик, йилқичилик)ка оид манзаралар, маиший ҳаёт, диний эътиқод (зардуштийлик) б-н боглик лавҳалар кўпчиликни ташкил қилади. Б. р.нинг энг қад.си мил. ав. 3—2-минг йилликка мансуб, шунингдек мил. ав. 1-минг йилликка ва мил. 1—7-а.ларга оидлари ҳам анчагина. Б. р. шу ерда яшаган халқнинг тарихи ва маданияти, урфодати, диний эътиқодини ўрганишда катта илмий аҳамиятга эга бўлган санъат обидасидир.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.